Ömer Bin Abdulaziz R.A. İkinci Ömer

    ÖMER BİN ABDULAZİZ KİMDİR? HAYATI, ESERLERİ, VEFATI

    (D.H.60.M.679.Medine - V.H.101.M.720.Şam)

    Ömer Bin Abdulaziz (r.a.), H.60-M.679 senesinde Medîne-i Münevvere’de doğmuştur. Beyaz, ince ve nâzik yüzlü, zâif, güzel sakallı, tatlı ve sevimli idi. Babası Mısır Valisi Abdülazîz b. Mervân, annesi Hz. Ömer(r.a)’in torunu Ümmü Âsım’dır. Çocukluğunun ilk yıllarını Medine’de dayılarının yanında geçirdi. Babası, küçük yaşta Kur’an’ı ezberleyen Ömer’i Medine’nin tanınmış âlimlerinden Sâlih b. Keysân’a emanet etti. Medine’de Enes b. Mâlik ve dayısı Abdullah b. Ömer başta olmak üzere pek çok sahâbîyi dinleme imkânı buldu. Ubeydullah b. Abdullah ile Saîd b. Müseyyeb ve Urve b. Zübeyr gibi tâbiînin ilk tabakasına mensup âlimlerin derslerini takip etti. Daha sonra babasının yanına Mısır’a gitti ve ergenlik çağına ulaşıncaya kadar orada kaldı Ömer bin Abdülaziz(r.a); daha hayatta iken “İkinci Ömer” diye ün salan İslâm’ın bu büyük halifesi, tam bir hak, adalet ve takva abidesidir. Tâbiînin büyüklerinden. Adâleti, insâfı ve güzel ahlâkı ile meşhur sekizinci Emevî halîfesi.  Künyesi Ebû Hafs’tır. M.720-H.101.Recep ayında kölesi tarafından zehirlenerek şehîd edildi. Cenâzesi Şam yakınlarındaki Hunasi’den alınıp Humus yakınlarındaki Deyr es-Sim’an denilen yere defnedildi. Kabr-i şerîfi ziyâret mahallidir.Çocukları: Abdul Malik ibn Ömar ibn Abdul Aziz, Abdullah ibn Ömar ibn Abd al-Aziz, Mesleme bin Abdülmelik

    Annesi Hz.Ömer(r.a)ın torunudur. Hz. Ömer(r.a), halîfeliği zamânında bir gece Medîne’de kol gezerken sabaha karşı bir evden, bir kadının kızına; “Süte su koy!” dediğini işitti. Kızın da; “Emîr-ül-Müminîn Hz.Ömer(r.a) süte su katmayı yasak etti.” cevâbını verdiğini ve annesinin; “Emîr-ül-Müminîn nereden bilecek.” demesi üzerine de; “O görmüyorsa Allah’u teâlâ görüyor.” dediğini işitti. Hz. Ömer(r.a) bu hâdise üzerine o kızı araştırıp, oğlu Âsım(r.a)’a nikâh etti. Âsım(r.a)’ın bundan bir kızı oldu, bundan da Ömer bin Abdülaziz(r.a)hazretleri dünyâya geldi.

    Babası Abdülazîz bin Mervân, adâlet, insâf ve diyânet sâhibi biriydi. Mısır vâliliğine tâyin edilince, oğlunu da berâberinde götürdü. Ömer bin Abdülaziz(r.a), orada mükemmel bir İslâm terbiyesi ile büyütülüp, yetiştirildi. İlim tahsîli için Medîne’ye gönderildi. Enes bin Mâlik, Abdullah bin Câfer-i Tayyâr, Saîd bin Müseyyib ile devrin başka âlim ve büyüklerinden ders aldı. Onların sohbetinde bulunup, kendilerinden hadîs-i şerîf dinledi. Ehl-i hal ve kemal sahibi oldu. 

    Halife Abdülmelik, O’nu Şam’a da’vet ederek kızı Fatıma ile evlendirdi. .Daha sonra Halife Velid tarafından 706 senesinde  Hicaz Valiliği’ne tayin edildi. Hicaz ahalisine Medine-i Münevverede:“Ey kardeşlerim! Ben Haremeyn valîliğine değil, hizmetçiliğine ta’yin oldum. Asıl gayem, hakkın ve adaletin tevzîidir. Eğer bunları çiğneyenleri bana haber vermezseniz, ind-i ilahîde mes’uliyyet size aiddir. İkazlarınızla bana yardımcı olmanızı istirham ederim.” dedi.

    Âlimler, bu sözlerden memnun ve mesrur olarak her hususta kendisine yardımcı olacaklarını söylediler. Âlimler, bu hususda kendisine yardımcı oldular, Hicaz halkı, kendisinden çok memnun ve mesrur kaldı. Hatta çok kimse, bu huzur halini yaşamak için Hicaz bölgesine hicret etti.

    Ömer Bin Abdülaziz(r.a), gençliğinde yedi yıl Medine valiliği yaptı. Burada onun karakteri hakkında olumlu çok şey rivayet edilir. 

    Ashabdan Enes Bin Malik(r.a) der ki: Rasulullah Efendimizden(s.a.v) sonra, onun namazına benzer bir namazı bu gençten, yani Medine Valisi Ömer Bin Abdülaziz den başka hiçbir imamın arkasında kılmadım.

    Mescid-i Nebî’yi H.88.M.707’de genişletmeye ve esaslı bir tâmiratını yaptırmaya başladı. Genişletmede Mescid-i Nebî’nin dört duvarı da yıkılıp, doğu tarafındaki zevcât-ı tâhirât odaları mescide katıldı. Hücre-i se’âdetin dört duvarı yıkılıp, temelden yontma taşlarla yeniden yapıldı. Temel açılırken Hz.i Ömer(r.a)’in bir ayağı görüldü. Hiç çürümemişti. Hücrenin etrâfına ikinci bir duvar daha yapıldı. Bu duvar beş köşeliydi. Hiç kapısı yoktu. Duvarlar, direkler ve tavan altın ile süslendi. İlk olarak mihrâb ve dört minare yaptırdı. Bu iş üç sene sürdü. Ömer bin Abdülazîz (r.a)(H.93 -M..711). senesine kadar Haremeyn vâliliği yaptı. Halife Süleymân bin Abdülmelik (H.96-99 M.715-717) iki oğlu olmasına rağmen ahidnâme yazıp, mühürleterek Ömer bin Abdülazîz(r.a)’i kendisine halef gösterdi. Bunu veziri Recâ’ya verdi. Halife Abdülmelik 717’de vefat etti. Veziri Recâ valileri toplayıp halifenin mühürlü vasiyetini açarak okudu, Halife Velid bin Abdülmelik, vasiyetinde iki oğlu olmasına rağmen, kendi yerine damadı Ömer bin Abdülaziz(r.a)’i halife tayin etmekteydi.

    Ömer bin Abdülaziz, hem çok şaşırdı, hem de böyle büyük bir mesuliyetli yükün altına gireceğinden korktu ve dehşete kapılarak hilafeti (halifeliği) kabul etmek istemedi ise de; âlimler, bu emaneti kabul etmediği takdirde Allah yanında mesul olacağını, bu yükün ancak kendisi tarafından taşınabileceğini bildirerek kendisini ikaz ettiler. Bunun üzerine Ömer bin Abdülaziz(r.a), bu kutsal görevi kabul etmek mecburiyetinde kaldı.

    Ömer b. Abdülazîz(r.a) hilafet makamına geçtiği gün, zamanın tanınmış, zühd sahibi ve ehl-i hal âlimlerini toplayıp:“Halk bu hilafeti her ne kadar nimet gibi kabul etse de, benim için taşınabilmesi güç, çok ağır bir mes’üliyyet olarak görüyorum. Bana aid tavsiyelerinizi rica ederim” dedi.

    Onlardan bir tanesi şu veciz nasihatte bulundu:“Ey Halîfe! Yarın kıyamet günü kurtulmak istersen, müslümanların yaşlılarını baban, gençlerini kardeşin ve küçüklerini evladın bil! O zaman bütün müslümanlara kendi evindeki ana-baba-kardeş ve evladın gibi muamele etmiş olursun..” dedi.

    Birçok kabilenin Müslüman olmasını sağladı. Ehl-i beyte dil uzatanların çirkin, iğrenç hareket ve sözlerine ma’nî olup son verdi. Minberlerde Hz. Ali (r.a.)’yi lanetlemeyi kaldırdı. Bu yaptıkları sebebiyle müceddit, II. Ömer ve Beşinci Halife ünvanına kavuşmuştur. İki sene beş aydan fazla sürmemiş olan Hilafeti esnasında, içte ve dışta fevkalade hayırlı işler yapmıştır.

    Bir arkadaşına dedi ki:”Halife oldum, korkarım kendimi helak ettim”. Arkadaşı cevap verdi:”Korkuyorsan ne güzel! Ben senin korkmamandan korkarım!”

    Süleyman ın cenaze alayı bitince, yeni halife Ömer Bin Abdülaziz(r.a) etrafına baktı ki atlar, arabalar, görevliler kendisini bekliyor. Sordu: Bunlar nedir-Hilafet makamına ait atlar ve arabalar ile görevliler. Benim bineğim bana daha uygundur. Halîfe olduktan sonra getirilen süslü alay atlarına binmedi ve hilafet sarayına değil:“Benim kıl çadırım bana yeter!” diyerek evine gitti. Sonra da bu kadar hayvanın bakıcı ve yem masraflarını düşünerek şu emri verdi: Bu hayvanları götürüp Şam pazarında satın. Bedellerini de beytülmale kaydedin!

    Hz.Muâviye(r.a)’den itibaren Emevî hânedanı mensuplarının ve devlet adamlarının gasbettikleri malların tesbitini ve hak sahiplerine iade edilmesini sağlamaya çalıştı. Muâviye tarafından Mervân’a iktâ edilen ve zamanla kendisine miras kalan Fedek arazisini sahipleri olan Ehl-i beyt mensuplarına iade etti. Önceki halifeler tarafından kendisine verilmiş diğer gayrimenkulleri ve kıymetli eşyayı beytülmâle devretti. Evine gittiğinde; HanımıFatıma’yı yanına çağırdı:“Eğer benimle yaşamak istiyorsan, ziynet ve mücevherlerini “beytülmal”e bırak. Zîra onlar, senin yanında iken, ben seninle olamam…” dedi. Hanımı da onun bu arzusunu yerine getirdi. Bütün ziynetlerini beytülmale hediye etti. Kendisinin 50.000 altınını fukara ve gurabaya dağıttı. Hizmetkârlarını serbest bırakarak teb’asının en mütevazî yaşayan bir ferdi gibi yaşayarak, ümmete tevazu ve fazîlet örneği oldu. (İbn Sa‘d, V, 344).

    Ömer Bin Abdülaziz istişareye azami ölçüde ehemmiyet veren bir halife idi. Bu durum ise o günün idarecilik anlayışında, Raşit Halifelerden sonra çok az görülmüş bir davranış tarzı idi. İlk icraatı istişare edeceği kişileri toplamak oldu. Bu toplantıda ilk sözleri şunlar olmuştur: Allah a hamd, Resulüne selam olsun! Ben sizleri, halka yardımcı olacağınız ve mükâfatını Hakk katında göreceğiniz bir iş için davet etmiş bulunuyorum. Hepinizin veya aranızdan bazılarının düşünce ve görüşünü almadan hiçbir meselede hüküm vermek istemiyorum. 

    Ömer bin Abdülazîz(r.a) hazretleri hilâfet makamına geçtiği gün, zamanının tanınmış fıkıh âlimlerinden Sâlim bin Abdullah, Recâ bin Hayve ve Muhammed bin Ka’b Kurazî’yi da’vet edip, onlara “Halk her ne kadar bir ni’met olarakgörüyorsa da ben bu halifelik makamını; taşıyamayacağım bir yük ve çok ağır bir mes’ûliyet olarak görüyorum. Ben bu yükün altına girdim. Benim için çâre ve tedbir olarak nasîhatleriniz nedir?” diye sordu. Onlardan bir tanesi dedi ki: “Yârın kıyâmet günü kurtulmak istersen müslümanların ihtiyârlarını baban, gençlerini kardeşin ve küçüklerini evlâdın bil. O zaman bütün müslümanlara, kendi evindeki, ana-baba, kardeş ve evlâdın gibi muâmele etmiş olursun.”

    Halife olunca, üzerine aldığı mes’ûliyetin ağırlığından dolayı iki ay müddetle üzüntü ve keder içinde kaldı. Millet ve memleket işlerini adâletle idâre etmekte ve hak sahiblerine haklarını iade etmekte çok hassas davranıyor, kendisini hiç düşünmüyordu.

    Hasan Basri(r.a)in İbret veren Mektubu

    İkinci Ömer diye nam salan Ömer Bin Abdülaziz tahta geçtikten bir süre sonra Hasan Basri‘ye bir mektup göndererek adaletli bir devlet başkanının vasıflarını bildirmesini ister. Bu büyük âlim Halifenin isteğine bir mektupla şöyle karşılık verir:"Ey müminlerin emiri! Bil ki, adaletli bir başkan her eğriyi doğrultur, her zulme karşı gelir, her bozuğu düzeltir. Her zayıfa destek olur, her mazlumun imdadına koşar ve her korkanın korkusunu giderir.

    "Ey müminlerin emiri! Adaletli başkan evladını seven bir baba ve anne gibidir. Öksüzlerin anası, yoksulların hamisidir. Küçüklerini yetiştirir, büyüklerini besler. Adaletli başkan kalb gibidir. Kalb iyi ise bütün gövde iyidir.

    "Ey mü‘minlerin emiri! Daima ölümü hatırla. Ölümü tek başına karşılayacağını unutma. Ona göre ve onun ardına göre hazırlan. Bugünkü ikametgâhından başka ikametgâha geçeceğini düşün. Orada uzun uzadıya kalacaksın. Dostların seni bırakacak ve sen o ikametgâhın dibinde tek başına yaşayacaksın. Yanına öyle azık al ki, insanın kardeşinden, anasından, babasından ve çoluk çocuğundan kaçarak canını kurtarmak için uğraştığı gün işe yarasın. O günü düşün ki, kabirlerin içinde ne varsa hepsi savrulur, sinelerin içinde gizli ne varsa hepsi açıklanır, hiçbir şey saklanmaz ve amel defterleri bir bir açılır. Onun için ey mü‘minlerin emiri, ecel gelmeden evvel eldeki mühletten faydalan, ümitler kesilmeden önce hazırlan. Allah‘ın kulları arasında cahillerin vereceği hükümle hükmetme. Ve onları zulmeden kimselerin yoluna saptırma. Kibirli ve gururlu kimseleri zayıf olan kimselerin başına musallat etme. Çünkü bu çeşit kimseler müminlere saygı göstermezler. Yoksa suçların ağır yükü altında ezilir, suçlarına başka suçlar da eklenir. Kendi yükün yetmiyormuş gibi başkalarının yükü de sırtına vurulur...

    Sakın bugünkü kudretine güvenme, yarın ölümün pususuna düştüğün zamanki kudretine güven. Allah‘ın karşısına durup hesap vereceğin anı düşün!

    "Ey mü‘minlerin emiri! Bu öğütlerimle eskilerin payesine erişemedim. Fakat elimden geldiği kadar senin hakkında hayırseverlik göstermiş bulunuyorum. Bu mektubumu, bir hastayı tedavi için ve sıhhatini korumak ve kurtarmak için verilen bir ilaca benzet. Selâm sana ey müminlerin emiri!"*(İkinci Ömer, Selâmet Mecmuası, S. 60- 62, İstanbul 1948, s. 7.)

İlk İcraatı

    Ömer b. Abdülazîz(r.a)’in ilk icraatı İstanbul’u kuşatmakta olan Mesleme b. Abdülmelik’in ordusunu geri çağırmak oldu. Darende’yi tahliye edip halkını Malatya’ya yerleştirdi. 100 (718-19) yılında Bizans tarafından tahrip edilen Lazkiye şehrini yeniden inşa ve tahkim ettirdi. Bu arada Mâverâünnehir bölgesindeki fetih hareketini de durdurdu. Bununla birlikte sınırların korunması ve Bizans’a saldırı fırsatı verilmemesi için geleneksel yaz ve kış seferlerini devam ettirdi.

    Halifeliği döneminde yaptığı bütün işlerde Kıyamet gününü, hep gözünün önüne getirip, kalbinde hissederek, devamlı bir vicdan muhasebesi içindeydi. Halkının haklarını layıkı veçhile yerine getirememekten çok endîşe ederdi. Hulefa-i raşidînin izinden yürüdüğü için kendisine “Beşinci Halîfe” unvanı verildi. Halîfe olduğu zaman, oldukça iri bir vücuda sahipti. Fakat kısa zamanda eridi Sırtındaki kemik izleri görülür hale geldi. Müslim ve gayr-ı müslim tebaasının haklarına çok dikkat ederek hakkı ve adaleti yaygınlaş-tırdı.

    Henüz küçük yaşında bir Ömer iken, Reyah Bin Ubeyde derki: Ömer birgün evinden çıktı. Yaşlı birisi Ömer in elinden tutuyordu. İhtiyarı bırakıp döndükten sonra ona dedim ki:-Allah seni doğrulukta daim kılsın, elinden tutmuş olan ihtiyar kimdi Bana:-Sen onu gördün mü Diye sordu.-Evet gördüm. Dedi ki:-O kardeşim Hızır dı. Bana bu ümmetin işlerini yükleneceğimi (yani halife olacağımı) ve adil olacağımı bildirdi.   

    Seleme Bin Osman anlatıyor: Ömer Bin Abdülaziz(r.a) halife olunca ne kadar kölesi, elbisesi, kokusu varsa hepsini sattı. Bu paranın hepsini Allah yolunda infak etti. 

    Merkezdeki büyük yanlışlıkların önüne geçmişti. Şimdi ülkenin tamamına el atılması gerekiyordu.

    Valilerine şöyle yazdı: Allah İslam ile Müslümanlara ikramda bulunmuş, onları şereflendirmiş, üstün kılmıştır. Zillet ve küçüklüğü     Müslümanlara muhalefet edenlerin başına geçirmiş, Müslümanları insanlar içinden çıkarılmış en hayırlı ümmet yapmıştır. Müslümanların işlerini gayrı Müslimlere vermeyiniz. Onlar ellerini ve dillerini Müslümanlar üzerine yayar ve Allah ın üstün kıldığı Müslümanları zelil ederler. Allah ın ikram ettiği Müslümanları küçük görürler. Onları hilelerine maruz bırakırlar. Allah Azze ve Celle şöyle buyuruyor: Ey İnananlar! Kendinizden başkasını kendinize dost edinmeyin. Onlar sizi bozmaktan geri durmazlar ve size sıkıntı verecek şeyleri isterler. (Ali İmran Suresi Ayet: 118) Ve: Ey iman edenler, Yahudileri ve Hıristiyanları dost edinmeyin! Onlar birbirlerinin dostudurlar. (Maide SuresiAyet: 51)  

    Tayînlerinde ehl-i hal ve sufî kimseleri tercih ederdi. Hasan Basrî(r.a) Hazretleri’ni Basra‘ya, Amr es-Sahî’yi Kûfe kadılığına ta’yîn etti. Hali, kali ve gönlü ile numune olduğu için O’nun zamanında hidayet bulanların sayısı çok arttı

    İslam ordularının doğu ve batıdaki fetihleri devam etti Malatya, Rumlar’dan 100 bin esir karşılığı satın alındı. Pireneler aşılarak Fransa‘ya girildi. Endülüs’de islam medeniyetinin temelleri atıldı. Afrika’da bütün berberiler onun zamanında İslam ile şereflendiler. Gösterdiği hassas siyaset karşısında gayr-ı müslim tab’a tarafından çok sevildi. Onları hakk, adalet ve İslam’ın güzel ahlakı ile tanıştırdı.

    Toplumuna bir müslüman yüreğinin nasıl olması gerektiğini sergiledi. Yaşanan bir İslam’dan kafile kafile hidayet orduları meydana geldi.

    Abdullah b. İyaz babasından nakleder: Bir gün, Ömer b. Abdülazîz yanındakilerle beraber bir cenazeyi defn etmişlerdi. Cemaat dağılmıştı. Ömer b. Abdülazîz bir müddet kabrin başında kaldı. Yanındakiler sordu:“Ey mü’minlerin emîri. Siz bu cenaze sahibi değilsiniz. Niçin burada bu kadar uzun kaldınız?”Onlara şu şekilde cevap verdi“Bana kabir, hal lisanı ile,“Onların kefenlerini yırtıyorum, vûcûdlarını parçalıyorum, kanlarını emiyorum.. Hala benden ibret alınmıyor!..” diyor “.

    Bu sözleri söyledikten sonra Halîfe ağlamaya başladı. Etrafındaki yakınlarına şu nasîhatte bulundu:“Dünya ne kadar aldatıcı! Dünya’da üstün mevkî ve varlık sahibi olmak hiç fayda vermiyor. Genç, ihtiyarlıyor, sonunda oluyor. Sakın dünyanın fanî lezzet ve safası bizi aldatmasın! Hani nerede bizden evvel yaşayıp, ölümü kendisine uzak görenler?! Burada sıhhat, güç ve kuvvetlerine aldandılar. Bu yüzden günah işlediler. Çok zavallı kimseler de onlara gıpta edip “Biz de onlar gibi yaşasak” diyorlardı. Şimdi onlara ne oldu? Toprak bedenlerini yedi kemikleri kurtlara azık oldu. Hâlbuki onlar, dünyada iken kuvvetli bir aile içendeydiler. Herkes kendilerine ikram ediyordu.Şimdi ise heyhat!..“

ÖMER BİN ABDÜLAZİZ(r.a)’İN İLK HUTBESİ

    Ömer bin Abdülaziz'in (rh.) halife olduğunda ilk hutbesi: “Ey Müslümanlar, size Cenâb-ı Hak'tan korkmanızı, takvalı olmanızı nasihat ederim. Zira dünya ve ahirette başka şey asla fayda vermez. Cenâb-ı Hak ancak takva sahiplerine merhamet eder.

    Ahiretiniz için salih ameller işleyin. Zira Cenâb-ı Hak ahireti için çalışanın dünyasına kefil olur. İçinizi düzeltin ki Allâhü Teâlâ da dışınızı ıslah etsin. Ölümü çok hatırlayın ve gelmeden evvel ona hazırlanın. Âdem Aleyhisselâm'dan size kadar evvelki dedeleriniz nasıl öldü ise siz de öleceksiniz. Muhakkak bu ümmet, Rabbi'nde, Peygamberi'nde ve Kitabı'nda ihtilâfa düşmezler. Lâkin onları ayrılığa düşüren ancak dirhem ve dinarları (küçük, büyük menfaatleri)dır.

    Allâh’u Teâlâ'ya yemin ederim ki hiç kimseye hakkı olmayanı vermem ve hakkı olanın da hakkına mâni olmam.” Allâhü Teâlâ'ya yemin ederim ki eğer terk olunan bir sünneti ihya yahut sonradan çıkarılan bir bidati iptal etmez, kaldırmazsam, insanların işlerinde adaletli olmazsam bir deve sağımı kadar da (yani bir an bile) olsa yaşamak istemezdim.

    Ahiretinizi ıslah ediniz ki dünyanız da salih ve muntazam olsun. (Tezakir-i Cevdet)

    Ömer b. Abdülaziz(r.a)’:Hutbelerinin birinde halka şunları söylüyordu:

    “Gönderilen son peygamberden sonra gönderilecek bir peygamber ve indirilen son kitap Kuran dan başka gönderilecek başka bir kitap yoktur. Dikkat edin! Allah ın helal kıldığı kıyamete kadar helal, haram kıldığı kıyamete kadar haramdır. Dikkat edin! Ben hüküm koyucu değilim, sadece benden önce konulmuş hükümleri tatbik eden kişiyim. Dikkat edin! Ben yeni çığır açan değil, sadece açılan bir çığırda tabi olup yürüyen kişiyim. Dikkat edin! Allah a isyanda, kula itaat yoktur. Dikkat edin! Ben sizin hayırlınız değil, sadece yük ve mesuliyeti ağır olanınızım.”

    “Ey insanlar! Sizler ölümün hedeflerisiniz. Ölüm, sizden dilediğini seçer. Dün geçti, o sizin hakkınızda şahiddir. Bugün mühim bir emanettir. Onun kıymetini iyi bilip değerlendirmek lazımdır. Yarın ise, içindeki meçhul hadiselerle gelmektedir. Ölümden kaçış nereye olacaktır? Sizler şu dünyada yüklerinizi bineklere yüklemiş yolcular gibisiniz. Yükleriniz başka bir âlemde çözülecek. Sizler şu dünyada sizden önce gelenlerin yerine geçtiniz. Fakat siz de yerinizi sizden sonra geleceklerin yerine terk edeceksiniz. Sizin aslınız, yani dünyaya gelmenize vesîle olanlar, hemen hemen hiç kalmadı gibi… Sizler de aynı şekilde göçeceksiniz!

    Ey cemaat! Kendimde bir üstünlük gördüğüm için size böyle nasîhat ettiğimi zannetmeyin! İçinizde belki benden daha çok rahmet ve mağfirete muhtaç kimse yoktur. Kendim ve sizler için Rabbime sığınıyorum. Allah’ın (c c) kitabını, Allah Rusûlü’nün (s a) sünnetini, güzel ahlak ve kalbî duygularını kendinize örnek alınız. Ancak kurtuluş bundadır”.Hasta yatağında iken yakınları:“Senden sonra evlatlarına, ailene beytülmalden bir şeyler vasıyyet et'” dediklerinde o:“Çocuklarım ya salih veya şerli kimseler olacaktır. Salih olurlarsa onların böyle bir şeye ihtiyacı yoktur. Şayet şerli olacaklarsa, benim onlara bırakacak birşeyim yoktur. Her iki halde de buna lüzum kalmamaktadır.” dedi.

    Mus’ab b. A’yun anlatır:“Ömer b. Abdülaziz halife iken Kırman’da koyun güderdim. Koyunlar ile kurtlar birlikte dolaşırdı. Bir gece ansızın kurtlar koyunlara saldırdı. İçimden:“Şu adil halîfe ölmüş olmalı'” dedim. Araştırdım. Ömer b. Abdülaziz’in o gece vefat ettiğini öğrendim.

    Rahmetullahi Aleyh!..Hakk Teala -celle celâlühû-, onların örnek yaşayışından, rikkat ve zerafet dolu kalb alemlerinden bizlere de bir hisse nasîb eylesin. Amîn..

    Peygamber(s.a.v)Efendimiz mübarek hadislerinde:“Size iki nasîhatçı bıraktım. Biri susar, biri konuşur. Susan nasîhatçı, ölümdür. Konuşan ise, Kur’an-ı Kerîm’dir.”Bu iki nasîhatçının irşadı ile vakıf insanlar ve vakıf müesseseleri teşekkül eder.

Kur’an ve Sünnetten Uzaklaşanlara Kızardı

    Ömer bin Abdülaziz’in tereddüdünün nedeni büyük mesuliyetin yanında, zirveye çıkan İslâm toplumunun Emevilerle birlikte Kur’an ve sünnetten uzaklaşmaları, ten ve mal sevdasına düşmüş olmalarıdır. Ömer bin Abdülaziz İslâm cemaatini yeniden silkinişe geçirmiş ve yeniden bir Asr-ı Saadet devrine girilmiştir.

    Büyük gönül ve ruh Adamı halife seçilince, devrin âlim ve salihlerine mektuplar yazarak kendilerinden tavsiyelerini bildirmesini istedi. Bunun üzerine Muhammed bin Kâb şu veciz nasihatte bulundu:“Ey halife! Yarın kıyamet günü bu ağır mesuliyetten kurtulup selâmete çıkmak istersen, Müslümanların yaşlılarını baban, gençlerini kardeşin ve küçüklerini evladın bil. Böylece babana iyilikte bulun. Kardeşinin hatırını sor; evladına da şefkat göster. O zaman bütün Müslümanlara kendi evindeki ana-baba-kardeş ve evlat gibi muamele etmiş olursun.”

    Diğer yandan adaletin abidesi Hz.Ömer(r.a)’in torunu Ömer bin Abdülaziz; Medine’ye de bir mektup yazıp dedesinin hayat hikâyesini ve devlet yönetimindeki usullerini istedi.Bu büyük insan gençliğinde zarafet, dünyaya düşkünlük ve güzel giyinmekle şöhret bulmuştu ve hatta kendisine has bir havalı yürüyüşü vardı. Buna “Ömer yürüyüşü” diyorlar ve caka satmaya düşkün olanlar, onun gibi yürümeye özeniyorlardı. Ancak kendisi halife olduğu gün bütün bu hallerine son erdi. Her şeyi tepeden tırnağa, kendisinin delilik olarak görüp yorumladığı yürüyüşü bile değişti. Dedesi gibi, adil, dünya sevgisinden uzak ve kalbi Allah korkusu ile dolu, kıyamet gününü teninde ve ruhunda yaşayan bir halife (insan) oldu.

    Ömer bin Abdülaziz(r.a) halife olduğu zaman oldukça gelişmiş atletik bir vücuda sahipti. Fakat kısa zamanda mesuliyetin ağırlığı altında rengi değişti, saçları ağarmaya başladı, vücudu eridi ve kemikleri gözle görünür hale geldi.

    Yine halife olunca saraydaki sazende, hanende, rakkase ve benzerlerini derhal çıkardı. Pahalı atları, lüks eşyayı hazineye irat (gelir) kaydetti. Dedesi Hz. Ömer(r.a) gibi âdeta “Bir lokma, bir hırka” yaşadı.

    Ömer bin Abdülaziz(r.a)’in Cuma’dan Cuma’ya yıkayıp giydiği tek bir elbisesi, tek bir gömleği vardı, hep onu giyerdi. Bir gün Cuma namazını kıldırdı ve sohbete oturdu. Üzerinde önü ve arkası yamalı bir elbise vardı. Kalabalık dağıldıktan sonra oturanlardan birisinin:“Ey mü’minlerin emiri. Allahu Teâlâ sana büyük imkânlar vermişken niçin böyle yamalı elbise giyiyorsun? Kendine şöyle güzel bir elbise diktirsen olmaz mı?” demesi üzerine ona tane tane şunları söyledi:“İktisatlı davranmanın en faziletlisi, varlık anındadır. Affın da en faziletlisi, güçlü olduğun anda cezalandırmayıp bağışlamandır.”