Kulluk Vazifemiz

EY MÜSLÜMAN!

DÜNYA HAYATI BİZİ ALDATMASIN

Ebubekir Tanrıkulu Diy.İşl.Bşk.Emekli Uzman.

ElhamdulillâhiRabbil âlemin VessalâtüvesselâmüalâRasûlinâ Muhammedin ve alââlihî ve eshâbihiecmeîn.

Aziz Kardeşlerim!

Allah’uZülcelâl’in mahlûkatın en şereflisi, yeryüzünün halifesi olarak yarattığı ve Ahsen-i takvim sırrına mazhar kıldığı insanoğlu, dünyaya bir gaye için gelmiştir. Bu gayeyi bilmek, bulmak ve yaşamak insanın başlıca vazifesidir. Bu üstünlük sebebiyledir ki, imtihan dünyasında bir takım vazifeler verilmiştir. Bunların başında Allah’ı tanımak, Onun kulu olduğunu hiçbir zaman unutmamak ve bütün iman esaslarına inanmak gelir.

وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْاِنْسَ اِلَّا لِيَعْبُدُونِ ﴿56

Cenab-ı Hak:”Ben insanları ve cinleri ancak beni tanısınlar, bana kulluk etsinler diye yarattım”buyurur.(Zariyat Suresi,56)

İnsan maddesi ve manasıyla insandır. Manasız bir madde boş arı peteklerine benzer. Petek olmadan bal olmayacağı gibi, balsız petekte gayeyi temin edemez. Petek madde, yani insan vücudu ise, balda imandır, ruhtur. Şu halde insan, iki yönlü gelişmek, yani hem bedenen, hemde ruhen, manen olgunlaşmak zorundadır. Tek ayakla yürüyen bir canlı, tek kanatla uçan bir kuş varmıdır. Tek kanatla uçmaya çalışmanın insanı saadete ulaştırdığı hiçbir zaman görülmemiştir.

Dünya sahasına ağlayarak gelen insanoğlu, beşikle mezar arasında uzanan kısa bir ömrü vardır. İnsanoğlu bu ömrünü değerlendirebiliyor, ahirete giderken yüzü gülebiliyorsa mutludur. Dünya köprüsü üzerinde cereyan eden bu hayatın başı beşik sonu tabuttur. Gelirken beyaz bir kundağa sarılan insanoğlu giderken de beyaz bir kefene sarılmaktadır. İnsanoğlunun gelirken değil giderken gülebilmesi, mutlu olabilmesi önemlidir.

Dünyaya imtihan için gönderilmiş bulunan insanoğlu, bu geçici dünyada başıboş bırakılmış da değildir. Mahlûkatın en şereﬂisi bulunan, Allah’u Zülcelâl’in yeryüzündeki halifesi olan, her şey emrine sunulan, en güzel nimetlerle donatılan insanoğlu, yaptığı her işin, yaşadığı her saniyenin hesabı kendisinden mutlaka sorulacaktır. İyi iş işlemişse mükâfatı, kötü iş işlemişse cezası şüphesiz verilecektir.

İnsan, kâinatın en mükerrem varlığı olarak yaratılmış ve yeryüzüne halife kılınmış, her türlü nimetler emrine sunulmuş en şerefli bir varlıktır. Yaratılış gayesi de Allah’uAzimüşşana kulluktur. Peygamberler, insanlığa bu hakikati tebliğ için gönderilmiş, kitaplar, bu hakikatı açıklamak için indirilmiş, yerdeki ve gökteki her şey insanoğlunun emrine bu hakikati anlamak için verilmiştir.

Akıl sahibi her insan şunu kesinlikle bilir ki, dünya bir imtihan yeridir. Her insan imtihan edilmektedir. Cenab-ı Hak Kur’an’ında: “Biliniz ki, mallarınız ve canlarınız sizin için bir bela ve imtihandır. Allah katında ise, büyük mükâfat vardır.” (Enfal suresi, 28)

“Biz, yeryüzünde olan şeyleri, yer halkına bir süs yaptık ki, insanların hangisinin daha güzel bir amelde bulunacağını imtihan edelim.” (Kehf suresi, 7)

Dünya, insan için bir köprü gibidir. Bu köprünün başı beşik, sonu mezardır. Ondan sonra ebedi bir hayat başlamaktadır. İnsanoğlu dünyaya geldiğinde beyaz bir kundağa, giderken de beyaz bir kefene sarılır. Her insan istese de istemese de ebediyete doğru yolcudur. Bu ebediyet için hazırlığımızı burada yapmak zorunda olduğumuzu, bu hazırlığın nasıl yapılacağını Cenab-ı Hak, Kur’an’ında, peygamberi Hz. Muhammed Mustafa (s.a.v) da sünnetinde haber vermiştir.

Cenâb-ı Hak Kur’an’ında: “Ey insanlar, muhakkak Allah’ın vaadi hesabı haktır. Sakın dünya hayatı sizi aldatmasın. Şeytan da sakın sizi Allah’ın dininden aldatıp kaydırmasın?” (Fatır suresi, 5)

“Dünya hayatı bir oyun ve eğlenceden başka bir şey değildir. Elbette ahiret yurdu, takva sahipleri için daha hayırlıdır. Hala aklınız başınıza gelmeyecek mi?” (En’am suresi, 32)

“Ey kavmim, bu dünya hayatı geçici bir faydalanmadan ibarettir. Ahiret ise, devamlı olarak durulacak yerdir.” (Mümin suresi, 39)

Peygamber Efendimiz (s.a.v) de: “Şüphesiz dünya tatlı bir yeşilliktir. AllahuAzimüşşan sizin ne yapacağınızı görmek için, sizi bu dünyaya halife olarak göndermiştir. Dünyadan sakının.” (Tirmizi, Muhtarulahadis, sh. 31)

“Dünya ahretin tarlasıdır. Ne ekerseniz onu biçersiniz.” “İki günü birbirine eşit olan ziyandadır.” (R.S. Terc. Dünya Çalışma, c. 1)

“Dünya, yeri olmayanın evi, serveti olmayanın malıdır. Aklı olmayan dünyalık toplar.” (İmam Ahmed, Muhtarulehadis, sh. 77)

O halde dünya bizi aldatmasın. Allah’a karşı kulluk vazifelerimizi unutturmasın. Bizi, çoluk çocuğumuzu yüce dinimiz islamdan uzaklaştırmasın. Allah ve Resulullah sevgisini, Kur’an nurunu gönüllerimizden çıkarmasın. Süratle yok olmaya giden bir dünyanın geçici zevkü sefası, bizi ebedi nimetlerden mahrum etmesin. Unutmayınız ki, dünya ahretin tarlasıdır. Ne ekerseniz onu biçersiniz.

GÂFİLLER AÇISINDAN DÜNYA İŞTE BU!

Kur'an'da öyle bir âyet var ki âhireti bir kenara bırakan kimselerin bakış açısından dünya hayatının ne olduğunu üç beş cümlede çok net, vurucu, özet bir şekilde anlatıyor. Hiç kimse âlemlerin Rabbi olan Allah gibi dünya hayatını anlatamaz. Bakın Rabbimiz ne diyor:

"Bilin ki dünya hayatı ancak bir oyun, eğlence, bir süs, aranızda bir övünme ve daha çok mal ve evlât sahibi olma isteğinden ibarettir. Tıpkı bir yağmur gibidir ki, bitirdiği ziraatçilerin hoşuna gider. Sonra kurur da sen onun sapsarı olduğunu görürsün; sonra da çer çöp olur. Ahirette ise çetin bir azap vardır. Yine orada Allah'ın mağfireti ve rızası vardır. Dünya hayatı aldatıcı bir geçimlikten başka bir şey değildir." (Hadid Suresi, 20)

Bu ayette Rabbimiz dünya hayatını -özellikle de kâfirlerin veya gaflete düşüp âhireti unutmuş kimselerin bakış açısından- beş kelime ile tanımlıyor. Sıra ile ele alalım:

1. Dünya hayatı bir oyundur: Oyun, gerçekliği olmayan gelip geçici bir şeydir. Bir an çocukların oynadığı evcilik oyununu düşünün. Birisi anne birisi baba, birisi hırsız birisi polis, birisi öğretmen birisi öğrenci olur. Bir süre kendilerini oyuna kaptırarak bu şekilde davranırlar. Sonra oyun biter, bütün roller ortadan kalkar, acı gerçek ortaya çıkar. Bir de bakarlar ki anne, baba, hırsız, polis, öğretmen ve öğrenci rollerinin tümü geride kalmış. Meğer hiçbirisi gerçek değilmiş. İşte dünya da böyledir. Bu dünyada kimi zengin, kimi fakir, kimi üstün, kimi düşük, kimi hasta, kimi sağlam, kimi işçi, kimi patrondur. Sonra bir gün Azrail gelir ve bütün bu mevkiler, makamlar anlamını bir anda kaybeder.

2. Dünya hayatı bir eğlencedir. Eğlence iki anlamda kullanılır: Birincisi hoşça vakit geçirmek için yapılan faaliyettir. Müzik dinlemek, resim yapmak, gezmek-tozmak vb gibi. Bir diğeri ise insanı asıl yapması gereken şeylerden eğleyen, onu oyalayan faaliyetlerdir. Dünya hayatı -özellikle de inkârcılar veya gâfil müminler için- onları asıl vazifelerini yerine getirmekten alıkoyup eğleyen, oyalayan bir yöne sahiptir. Birçok kimse dünyada niçin var olduğunu, yaratılış amacını unutarak asıl görevini ihmal edip dünyanın gelip geçici yönüne kanar, boşa ömür tüketir.

3. Dünya hayatı bir süstür. İnsan -imtihan gereği- dünya hayatının ziynetine düşkün olarak yaratılmıştır. Mal ve evlatlar başta olmak üzere şu dünyada her şey insana süslü-çekici kılınmıştır. Buna ek olarak insan, sahip olduğu her şeyin süslü ve güzel olmasını ister. Mesela ister ki evi, arabası, işi güzel olsun. Bunun için de hep daha süslü, daha güzel, daha albenili olanı arzu ederek bir ömür geçirir.

4. Dünya hayatı insanların birbirine karşı övünme vesilesidir. Asıl derdi dünya olup ahireti unutmuş insanlar dünyalığı bir övünç vesilesi olarak görürler. Bir mala sahip olmak, bir unvan elde etmek, titr yapmak, plaket almak, alkış elde etmek, parmakla işaret edilmek, el üstünde tutulmak onların hayallerini süsler. En yakınlarından başlayarak en uzaktakilere kadar hep başkalarına karşı sahip olduklarıyla övünmekten hoşlanır. Birisini kendisinden ileride gördüğünde onu geçmek için çaba harcar, ondan geri kalmaya razı olmaz.

5. Dünya hayatı, mal ve evlatları çoğaltma yarışıdır. Ahiret odaklı olarak yaşamayan kimse için dünya hayatı sayıların, miktarların, kemiyetin keyfiyete galip olduğu bir alandır. Bir insanın değer ve yüceliği sahip olduklarının sayısı ile ölçülür. Ne kadar serveti, hizmetçisi, tapusu varsa o kadar üstün olduğunu düşünür. Mal ve evlatlardaki her azalma onu çileden çıkarır; çünkü yarışta geri kalacaktır.

İşte kâfirlerin ve gafillerin gözünden dünyayı bu şekilde anlatan Rabbimiz, bu defa bu dünyanın gerçekte ne olduğunu bir benzetme ile akıllara kazıyacak ifadeler kullanarak -mealen- şunları söyler:

"Ey dünya tutkunu kimseler! Sizin taparcasına bağlı olduğunuz bu dünya bir bahçeye benziyor. Dünyadaki nimetler ise o bahçeyi sulayan yağmur gibi. Nimetler gelip de dünyanız şenlenince siz de bir çiftçinin yemyeşil bahçesini gördüğünde sevinmesi gibi seviniyorsunuz. Ama gün geliyor tarlanın yeşilliği sararmaya, yapraklar dökülmeye, dallar kurumaya başlıyor. Yemyeşil tarla dımdızlak ortada kalıyor. İşte sizin bağlandığınız dünya tam da bu!

Şimdi siz, şu gelip geçici dünya hayatını tek hedefiniz yapmayı bırakın da ahirete odaklanın. Asıl nimet ve azap orada. Sizin dünya dediğiniz şey gelip-geçici bir yararlanmadan başka bir şey değil."

Rabbimiz dünyayı bir oyun ve eğlence alanı değil ahiretin tarlası olarak görmeyi, bu dünyada hayırlı ameller ekip ahirette ürünlerini devşirmeyi cümlemize nasip eylesin.

Ashab-ı Kiramdan SehlİbnuSa'd es-Sâidî(r.a)anlatıyor: "(Bir gün) Resülullahaleyhissalâtuvesselâm'a bir adam gelerek: "Ey Allah'ın Resülü! Bana öyle bir amel gösterin ki, ben onu yaptığım taktirde Allah beni sevsin, halk da beni sevsin" dedi.Efendimiz(s.a.v)de: "Dünyaya rağbet gösterme, Allah seni sevsin, insanların elinde bulunanlara göz dikme ki onlar da seni sevsin!" buyurdular.

SehlİbnuSa'd(r.a)anlatıyor: "Biz (hacc sırasında) Zülhuleyfe'deResülullah(s.a.v)Efendimizle beraberdik. O, birden şişkinlikten ayağı havaya kalkmış bir davar ölüsüyle karşılaştı. Bunun üzerine: "Şu lâşenin, sahibine ne kadar değersiz olduğunu görüyor musunuz? Nefsimi elinde tutan Zât-ı Zülcelâl'e yemin olsun, şu dünya, Allah yanında, bunun sahibi yanındaki değersizliğinden daha değersizdir. Eğer dünyanın Allah katında sivrisineğin kanadı kadar değeri olsaydı, kâfire ondan ebediyen tek damla su içirmezdi." buyurdular."

Dünyâya Aldanmak

Dünyanın bütün gelişmeleri hoşa giden ve arzulanmayan durumlar olmak üzere ikiye ayrılır. Bu geliş, bütün yeryüzü halkıhesabınaelverişli olmaz, hâkim olan Allah’uZülcelâl’inhükmü uyarıncaçeşitli mahiyetler kazanırlar.

Cenab-ı Hak Kur’an’ı Mübin’de buyuruyor ki:“Rabb'in dileseydi, bütün insanları tek bir ümmet yapardı. Rabbi´nin rahmet ettikleri hariç, onlar farklı olmakta devam ederler. Rabb'inin «cehennemi cinlerden ve insanlardan doldururum.” hükmü kesinleşti.(Hûd Suresi, 118-119)

Bir tefsir âlimine göre ayetteki «farklılık» varlıkaçısındandır ve insanların fakir ve zengin olmak üzere birbirinden farklı durumda olmalarıbelirtilmektedir. Buna göre dünyanınelverişligelişmelerine muhatap olanlar ve Allah’u Zülcelâl’in imkân tanıdığı kimseler bu durumu şükür ile karşılayarak Allah ‘u Zülcelâl’e çeşitli iyi ameller ile karşılık vermeleri ve dünyaya aldanmamaları gerekir. Böyle bir tutum, beklenmedik felâketlere karşı koruyucudur.

Bu husustaCenab-ı Hakk’ın ayeti yeterli bir uyarıcıdır:”Ey insanlar, hiç şüphesiz, Allah’ınvâ'di kesindir. Buna göre sakin dünya hayati sizi aldatmasın.”(FatırSuresi, 5)

Rabbimiz buyuruyor ki: “Münafıklarmüminlere «sizin ile birlikte değil miydik» diye seslenirler. Müminler de «evet, fakat siz kendinizi fitneye düşürerek hep müminlerinkötülüğünü beklediniz. İslamhakkındaşüpheyedüştünüz. Sizi nefsinizin arzularıaldattı. Böylece Allah’ın hükmü geldi, ayartıcıŞeytan sizi Allah’ınfırsat vermesine dayanarak aldattı.”(Hadid Suresi, 14)

IbniMesut (r.a) der ki; “İlimnamına Allah (c.c) korkusu kâfidir. Cahilnamına da, “Allah (c.c)'ınaffına aldanmak kâfidir.”

Peygamber’imiz (s.a.v) buyuruyor ki: ”Dünyayı seven ve ondan hoşnutolanın kalbinden Ahiret Korkusu çıkar.”

Hasan Basri(r.a)derki:İlkMüslümanlar sizin haramlardan kaçındığınızdan daha şiddetle helâllerden uzak dururlardı. Sizin gözünüzle önemi olmayan birçokşeyler onlarca mahvedici tehlikeler olarak kabul edilirdi.

Ebu Ummet-ülBahilî'nin (r.a) rivayet ettiğine göre Salebe IbniHâtib Peygamber (s.a.v)'imize gelerek “Ya Rasulallah. Allah (c.c)'a dua et de bana mal versin” dedi.

Efendimiz (s.a.v)de onun bu arzusunu, “Ya Salebe, şükrünü eda ettiğin az mal, şükrünü yerine getiremeyeceğin çok maldan daha iyidir”.Diyekarşılık verdi.

Salebe yine de; “YaRasulallah, Allah (c.c)'a dua et de bana mal versin” diye ısrar etti. Efendimiz(s.a.v)ona: “Ya Salebe, beni örnek almak istemez misin? Allah (c.c)'ınResul’ü gibi olmak istemez misin? Nefsimi kudret elinde tutan Allah (c.c)'a yemin ederek söylüyorum ki, dağların benim için altın ve gümüşolmasını dilesem, olurlardı.”deyince.

Salebe bu sefer dedi ki:“Seni Hak dinle peygamber gönderen Allah (c.c)'a yemin ederim ki, bana mal versin diye Allah (c.c)'a dua edersen, her hak sahibine hakkınıvereceğim, şöyle şöyleyapacağım.”

Bunun üzerine Peygamber (s.a.v)Efendimiz: “Allah 'ım, Salebe ‘ye mal nasip eyle diye dua etti.” Salebe de koyun edindi.Salebe'ninedindiği koyunlar böcek gibi üredi. Öyle ki, sürüsüne Medine dar geldiği için bir vadiye taşındı. Bu yüzden sadece öğle ve ikindiyi cemaatle kılıp, diğer vakitler cemaatten geri kalmaya başladı. Bu arada sürü üremesine devam ettiği için Salebe başka bir yere taşınmakihtiyacını duydu ve Cuma'dan başka hiç bir namazı cemaatle kılmamayabaşladı. Derken sürü üremeye devam etti. Salebe de Cuma günleri kervanların yoluna çıkarak Medine'de olup bitenleri öğrenir oldu.

Bir gün Peygamber (s.a.v)Efendimiz; “Salebe ne yapıyor?” diye sordu. O'na: “YaRasûlallah, sürü edinince Medine'ye sığmaz oldu.”diye, olup bitenleri bir biranlattılar. Efendimiz(s.a.v): “YazıkSalebe ‘ye, yazıkSalebe ‘ye, yazıkSalebe ‘ye.” diye buyurdu.

Bu sırada:“Onlarınmallarından belirli bir sadaka al, böylece onlarıtemizlemiş ve nefislerini arındırmış olursun. Onlar için dua et, senin duan onları huzura kavuşturur.”(Tevbe Suresi, 103) mealindeki ayet inerek zekât vermek farz kılındı.

Peygamber (s.a.v)'imiz Cuheyne kabilesi ile Beni Suleym kabilesinden iki kişiyeyazılı bir emirname verip zekât toplamakla görevlendirdi, onlara; “Salebe Bin Hatib ile Beni Süleym'den falan adama verip zekâtlarını alın.” diye emir verdi. Adamlar yola çıkıpSalebe ‘yevardılar. Efendimiz(s.a.v)in emirnamesini okuyarak kendisinden zekâtını vermesini istediler.

Salebe tahsildarlara: “Bu cizyeden başka bir şeydeğil, bu cizyeden başka bir şeydeğil, bu cizyenin kardeşidir, gidin işiniz bitince bana yine uğrayın.”dedi.

Bunun üzerine tahsildarlar Suleym’iye yöneldiler. Suleymîonlarıngeldiğini duyunca develerin en semizini seçerek onu zekâtlık olarak ayırdı ve tahsildarları onunla karşıladı. Tahsildarlar bunu görünce; “En semiz deveyi vermen gerekli değil, o yüzden bunu senden almak istemiyoruz.” dediler. Suleymî: “Ne münasebet alın onu, ben gönül hoşnutluğu ile veriyorum. Onu siz alasınız diye ayırdım.” dedi.

Tahsildar görevlendirdikleri diğer zekâtlarıtoplamayı bitirince geri dönerken Salebe ‘ye bir daha uğradılar, zekâtını vermesini istediler. Salebe bu sefer onlara; “Yanınızdakiyazıyı gösterin.” dedi. Yazıya göz atarken yine; “Bu cizyenin kardeşidir, siz gidin, ben ne yapacağımıdüşüneyim.” dedi.

Tahsildarlar Efendimiz(s.a.v)in yanına döndüler. O onları görür görmez daha kendileri ile konuşmadan: “Yazıklar olsun Salebe ‘ye.” dedi ve Suleymi'yedua etti. Zekât memurları Efendimize(s.a.v) gerek Salebe'nin ve gerekse Suleymî´ninnasıldavrandığınıanlattılar. Bunun üzerine Cenab-ı Hak Salebe hakkında:”Onlardan bir kısmı; “Eğer Allah bize mal bağışlarsa mutlaka zekât verir ve mutlaka Salihlerden oluruz diye söz verdiler. Fakat Allah onlara mal bağışlayınca, cimrilik ettiler, arka dönüp sözlerinden caydılar.

“Allah da kendisine verdikleri sözden cayarak yalan söyledikleri için O'nun karşısınaçıkacakları güne kadar kalplerine nifak ekmek suretiyle onlarıcezalandırdı.” mealindeki ayet indi.(Tevbe Suresi, 75 - 77)

Bu sıradaEfendimizin(s.a.v) yanında bulunan Salebe’nin bir akrabası, inen ayeti duyunca Salebe ‘ye vararak ona; “Ya Salebe, anan ölesi, Cenab-ı Hak, seninhakkındaşöyle şöyle bir ayet indirdi.” dedi.

Bunun üzerine yolaçıkan Salebe. Efendimize(s.a.v) vararak zekâtını almasını istedi. Efendimiz(s.a.v) kendisine;“Cenab-ı Hak,bana senden zekât almayıyasakladı.” diye cevap verdi.

Efendimizin(s.a.v)bu cevabı üzerine Salebe başına toprak serperek döğünmeyekoyuldu. Peygamber (s.a.v)Efendimizona: ”İşte senin amelin.Verdiğim emri yerine getirmedin.” dedi. Efendimiz(s.a.v)'imiz vereceğizekâtı almak istemeyince Salebe evine döndü.

Peygamber (s.a.v)Efendimizvefat edince, Salebe, zekât borcunu Hz. Ebu Bekir (r.a)'e getirdi, fakat EbûBekr (r.a)`de onu geri çevirdi. Arkasından Hz. Ömer (r.a)'e getirince o da kabul etmedi. Hz. Osman (r.a)'in halifeliğegeçişinden sonra da Salebe öldü.

Cerir(r.a)'in rivayetinde Leys der ki: “Adamın biri Hz. İsa (a.s)'ya arkadaş olur, ona; “Senin yanında sana yoldaş olabilir miyim? diye teklif eder. Teklifinin kabul edilmesi üzerine yola koyulurlar, bir nehrin kenarınavarınca yemek molası için otururlar, yanlarında üç yufka ekmek vardır. İkisini yerler, birisi kalır, bu arada Hz. İsa (a.s) nehre varıp su içmek üzere kalkar, su içip dönünce üçüncü yufka ekmeği bulamaz. Adama; “yufkayı kim aldı.” diye sorar, adam; “bilmiyorum” diye cevap verir.

Yemekten sonra arkadaşı ile birlikte yola koyulur. Yolda iki yavrulu bir geyik görürler. Hz. İsa (a.s) yavrulardan birini çağırır, yavru Hz.İsa (a.s)'nın daveti üzerine yanına gelince onu keser, etinin bir kısmınıkızartarakyerler. Yemekten sonra Hz.İsa (a.s) geyik yavrusunun kalıntılarına; “Allah (c.c)'ın izni ile canlanıp kalk.” Der. Yavru da derhal canlanıp kalkarak oradan uzaklaşıverir.

Bu olay üzerine Hz.İsa (a.s) yoldaşına;”Sana az önceki mucizeyi gösteren Allah (c.c) için soruyorum, yufkayı kim aldı? der. Adam yine, “bilmiyorum” diye cevap verir.

Bir müddet sonra bir nehrin yanınavarırlar. Hz. İsa (a.s) adamın elinden tutarak su üstünde yürürler, karşıya geçerler. Nehri aşıncaHz.İsa (a.s): “Az önceki mucizeyi sana gösteren Allah (c.c) hakkı için sana soruyorum, üçüncü yufkayı kim aldı.” diye sorar, adam yine “bilmiyorum” diye cevap verir.

Bir müddet sonra bir çöle varırlar ve otururlar. Hz.İsa (a.s) bir yere kum ve toprak yığar, meydana gelen yığma Allah (c.c)'in izni ile “altın ol” der, yığın, tepe dealtın olur. Hz.İsa (a.s) altınyığınını üçe bölerek adama; “üçte biri benim, üçte biri senin, öbür üçte biri de yufkayı alanın.” deyince adam; “yufkayı alan bendim. Diyegerçeği itiraf eder.

Bunun üzerine Hz.İsa (a.s):”Altının hepsi senin olsun.” diyerek ondan ayrılır.Adamaltınınbaşında dururken çölde yanına iki yolcu gelir. Gelenler kendisini öldürüpaltını almak ister, adam;” Onu aramızda üçe bölüşürüz, simdi önce biriniz şehrevarıp yiyecek bir şeyalsın, bunları taşıyacak alet edevat alsın.” diye teklif eder. Adamın teklifi kabul edilerek gelenlerden biri şehre gönderilir.

Şehre giden adam yolda giderken; “Niye altını onlar ile bölüşeyim, alacağımyiyeceğe zehir katar, onları öldürürüm, böylece altının hepsi banakalır.” diye düşünür ve dediği gibi yapmak üzere şehirdenaldığıyiyeceğe zehir katarak döner.

Altınınyanında kalanlar da; ”Niye ona altının üçte birini verelim, dönünce onu öldürür ve altını ikimiz paylaşırız.” diye konuşurlar. Adam dönünce onu öldürürler, fakat yiyeceğiyiyince de kendileri ölür, böylece altın çöl ortasında ve her üçünün ölüsünün yanı başında sahipsiz kalır.

Bu sıradaHz.İsa (a.s)ın yolu olay yerine yeniden uğrar, durumu görünce yanındakilere, Havarilerine: ”İştedünya budur, ondan sakinin» der.(MükaşefetülKulup.İ.Gazali)

Şairin şu sözleri ne kadar güzeldir!“Ey dünya ve onun ziyneti ile oyalanan. Ve gözlerini kırpmadan dünya nazlarına dalan kimse. Huzuruna varınca Allah (c.c)'a ne diyeceksin?”

Dünya ve ahiret tek bir hakikatin iki ayrı yüzüdür. Bunları birbirinden ayrı düşünmek mümkün değildir. Öyleyse bütün davranışlarımız bu dengeye uygun olarak ayarlanmalıdır. Yani dünya mutlaka ahiret yörüngesine oturtulmalıdır. Bunu başaramayanlar dengeyi kaybederler. Dengesi kaybolmuş insanlardan da dengeli davranış beklenemez!

Dünya, ahiretin tarlası hükmündedir ve ahireti kazanma adına insana bahşedilmiş yegâne fırsattır. Bundan dolayıdır ki, dünya ile ahiret arasında sıkı bir irtibat vardır. Allah’uTeâlâ Kur’an-ı Kerim’inde “Allah’ın sana verdiği şeylerde ahiret yurdunu gözet. Dünyadan da nasibini unutma; Allah sana nasıl iyilik ettiyse sen de öyle iyilik et, yeryüzünde bozgunculuk isteme, çünkü Allah bozguncuları sevmez!” (Kasas Suresi,77) buyurarak, dünya ve ukba hayatımız adına bize önemli ölçüler vermektedir. Ayette Allah’ın lütfetmiş olduğu nimetlerin, ahireti kazanma yolunda kullanılması ve bunun yanında, “dünyadan da nasibini unutma” ifadesiyle, dünyanın kesben terk edilmemesi üzerinde durularak insanlara, dünyada aziz ve şerefli olarak yaşama imkânlarını araştırmaları gerektiği mesajı verilmektedir.

Dünyanın üç yüzü var:

Birinci yüzü,Cenâb-ı Hakkın esmâsına bakar; onların nukuşunu gösterir, mânâ-i harfiyle, onlara âyinedarlık eder. Dünyanın şu yüzü, hadsiz mektubât-ı Samedâniyedir. Bu yüzü gayet güzeldir; nefrete değil, aşka lâyıktır.

İkinci yüzü,ahirete bakar; ahiretin tarlasıdır, Cennetin mezrasıdır, rahmetin mezheresidir. Şu yüzü dahi, evvelki yüzü gibi güzeldir; tahkire değil, muhabbete lâyıktır.

Üçüncü yüzü, insanın hevesâtına bakan ve gaflet perdesi olan ve ehl-i dünyanın mel'abe-i hevesâtı olan yüzdür. Şu yüz çirkindir. Çünkü fânîdir, zâildir, elemlidir, aldatır. İşte, hadîstevârid olan tahkir ve ehl-i hakikatin ettiği nefret, bu yüzdedir.

Kur'ân-ı Hakîmin kâinattan ve mevcudâttanehemmiyetkârâne, istihsankârâne bahsi ise, evvelki iki yüze bakar. Sahabelerin ve sâirehlullâhınmergub dünyaları, evvelki iki yüzdedir.

Şimdi, dünyayı tahkir edenler dört sınıftır:

Birincisi, ehl-i mârifettir ki,Cenâb-ı Hakkın mârifetine ve muhabbet ve ibâdetinesed çektiği için tahkir eder.

İkincisi, ehl-i âhirettir ki; ya dünyanın zarûrî işleri onları amel-i uhrevîden men ettiği için veyahut Şuhut derecesinde imân ile Cennetin kemâlât ve mehâsininenisbeten dünyayı çirkin görür. Evet, Hz.YûsufAleyhisselâma güzel bir adam nispet edilse, yine çirkin göründüğü gibi; dünyanın ne kadar kıymettar mehâsini varsa, Cennetin mehâsinine nispet edilse, hiç hükmündedir.

Üçüncüsü, dünyayı tahkir eder;çünkü eline geçmez. Şu tahkir, dünyanın nefretinden gelmiyor, muhabbetinden ileri geliyor.

Dördüncüsü, dünyayı tahkir eder; zîrâ, dünya eline geçiyor, fakat durmuyor, gidiyor. O da kızıyor. Teselli bulmak için tahkir eder, "Pistir" der. Şu tahkir ise, o da dünyanın muhabbetinden ileri geliyor. Hâlbuki makbul tahkir odur ki, hubb-u âhiretten ve Mârifetullâhın muhabbetinden ileri gelir. Demek, makbul tahkir, evvelki iki kısımdır. Cenâb-ı Hak, bizi onlardan yapsın.

Dört şey için dünyayı kesben değil, kalben terketmek lâzımdır:

1. Dünyanın ömrü kısa olup, sür'atle zeval ve guruba gider. Zevalin elemiyle, visalin lezzeti zeval buluyor.

2. Dünyanın lezâizi zehirli bala benzer. Lezzeti nisbetinde elemi de vardır.

3. Seni intizar etmekte ve senin de sür'atle ona doğru gitmekte olduğun kabir, dünyanın ziynetli, lezzetli şeylerini hediye olarak kabul etmez. Çünkü dünya ehlince güzel addedilen şey, orada çirkindir.

4. Düşmanlar ve haşerat-ı muzırra arasında bir saat durmakla dost ve büyükler meclisinde senelerce durmak arasındaki muvazene, kabirle dünya arasındaki aynı muvazenedir. Maahaza, Cenab-ı Hak da bir saatlik lezzeti terk etmeye davet ediyor ki, senelerce dostlarınla beraber rahat edesin. Öyleyse, kayıtlı ve kelepçeli olarak sevk edilmezden evvel, Allah'ın davetine icabet et.Fesübhanallah, Cenab-ı Hakkın insanlara fazl ve keremi o kadar büyüktür ki, insana vedia olarak verdiği malı, büyük bir semeni ile insandan satın alır, ibka ve himaye eder. Eğer insan o malı temellük edip Allah'a satmazsa, büyük bir belâya düşer. Çünkü o malı uhdesine almış oluyor. Hâlbuki kudreti taahhüde kâfi gelmiyor. Çünkü arkasına alırsa, beli kırılır, eliyle tutarsa, kaçar, tutulmaz. En nihayet meccânen fena olur gider, yalnız günahları miras kalır.

Hz.Osman(r.a), kölesi ile bir yerden geçiyordu. Bir ağacın altında herkesten uzak vaziyette yatan Ebu ZerriGıffari(r.a) hazretlerini gördü. Ebu Zerr(r.a), ashabın maddeten en fakirlerinden biri idi. Hz. Osman(r.a) yanındaki kölesine bir kese altın verdi:“Git bunu şu ağacın altında yatan adama ver. Eğer dediğimi yaparsan seni azad edeceğim” dedi. Hz. Osman(r.a)’ın bu müjdesine sevinen köle, mutlaka parayı verebileceği ümidiyle uyuyan adamın yanına varıp uyanmasını bekledi. Bir müddet sonra Ebu Zer(r.a) Hazretleri uyanmıştı. Köle:“Al bu keseyi... “ diye rica ettiyse de Ebu Zer(r.a), kabul etmiyordu. Köle ısrar ederek:“Eğer bu altınları alırsan kölelikten kurtulacağım. Sen benim azad olmamı istemez misin?” diye söylediğinde O:senin kölelikten kurtulmanı ben de isterim ama, ben onu alırsam sen hür olacaksın, ben köle olacağım. Sen benim köle olmamı ister misin? Diyerek parayı almayı kabul etmedi.

Halife Harun Reşid’in kardeşi Behlül Dane hazretleri bir gün kardeşinin tahtına geçip oturmuştu. Birkaç dakika oturmadan hemen sarayın hizmetçileri görürler. Behlül Dane hazretlerini tahtan indirdikleri gibi bir de temiz bir dayak atarlar. Behlül ağlamaya da başlamıştı. O anda saraya Harun Reşid gelerek Behlül’ün niye ağladığını sordu. Oradakiler Behlül’ün büyük ve affedilmez bir hata ettiğini, tahta çıkıp oturduğunu, kendilerinin de tahttan indirip dövdüklerini söylediler. Ağabeyinin ağlamasına üzülen Harun Reşit:“Behlül böyle hatalardan dolayı dövülür mü?” deyip özür diledi. Behlül Dane hazretleri kardeşine:“Kardeşim ben beni dövdüler diye ağlamıyorum. Ben birkaç dakika tahta çıkmakla bu kadar dayak yedim, yarın senin durumun ne olur, ne kadar dayak yiyeceksin diye düşünüyor ve onun için ağlıyorum” dedi. Bu sözler Harun Reşid’in gözlerini yaşarttı...“O halde söyle nasıl hareket edersem kurtulurum” dedi. Hazret şu tavsiyede bulundu:“Adaletle hükmet, kimseyi incitme, millet senden memnun olup sana dua etsinler. Ancak o zaman kurtulursun.

DÜNYA KİMSEYE YÂR VE RÂM OLMAMIŞTIR

Dünya, işvebaz bir kadın gibidir. Gönül kapıcıdır. Fakat hiç kimseye yar ve ram olmamıştır. Malik bin Dinar(r.a)’dan: Her kim dünyaya evlenme teklifinde bulunursa ondan mehir bedeli olarak, dininin tamamını ister. Dünya süslü, bezekli bir gelin gibi herkesin yüzüne gülmüş, fakat kimseyle evlenmemiştir. Dünyanın bu keyfiyetini anlayan zatlar, ona yüz vermemişlerdir.

DÜNYAYI KESBEN DEĞİL KALBEN TERK ETMEK

İnsan dünyaya çalışmalı, muvaffakiyetin şartlarını yerine getirmeli, fakat asla ona kalbini bağlamamalıdır. Bilindiği gibi insan, ineğin sütünü sağar, etinden istifade eder, fakat onu odasının başköşesine bağlamaz. İneğin yeri oda değil ahırdır.

Öyle de, insan dünyadan istifade eder, para kazanır, mal mülk sahibi olur. Bunlar dünya hayatı için gereklidir, fakat insan bunları vesile olarak bilmemeli, gaye yapmamalıdır. İnsan parasını kalbine değil, kasasına koymalı. Keza, sarayını gönlüne değil arsasına kurmalıdır. ZirakalpSamediyetinâyinesidir, marifet ve muhabbete mahal olmak için yaratılmıştır.

İnsan, Beytullah mesabesindeki kalbine servet, makam, teveccüh-ü nas gibi şeyleri koymamalı ve o kalbin nezahatine halel vermemelidir.

Bugün dünyayı bozmaya çalışanlar, onun intizamını koruyanlardan hem daha çok hem de daha nüfuzlu görünüyorlar. Kuvvet dengesine te’sir edecek ma'nevî bir güç olmazsa, hâlihazırdaki durumla kısa zaman içinde, büyük mesafelerin alınacağı söylenemez.

Onun için; Dünyayı, zahirdeki güzelliği ile görürsen, al¬danma... O, hilesi, tuzağı, öldürücü zehirleriyle düşkünlerine verilmiştir. Gafletle dokunanı derhal öldürür. Onda sadakat, onda vefa diye bir şey yok¬tur... Ona iyi gözle bakıp hoşlanma, şöyle ol: Sah¬rada bir adam çırılçıplak kazayı hacete oturmuş... Hem edep yeri görünüyor, hem de koku geliyor... Sen mecbursun; hem burnunu tutacak, hem de gö¬zünü kapayacaksın... İşte dünyanın hâli. Ondan kurtulmak için hem gözünü kapa, hem de burnu¬nu tut... Dünyaya ihtiyacın kadar bağlan! Kalpten sev¬me; nasibin neyse gelir; üzülme!..

Allah-u Teâlâ sana mal verir; sen de Allah'ı unutur malla uğraşırsan, o malı sana kara bir per¬de yapar: Dünyayı âhireti göremez olursun. Yalnız malı bilirsin. Çok kere de malı alır, seni değiştirir.. Fakir eder, zelil eder.. Çünkü sen asıl nimeti vere¬ni unuttun; nimetle meşgul oldun.

Eğer o mal mülk seni meşgul etmez de ibadetin¬le uğraşırsan, sana bir hediye olarak verilmiş olur; bir tanesi bile eksilmez.. Mal sana hizmetçi olur; sen de Yaratana ibadet edersin.. Böylece dünyada rahat, güzel geçinirsin. Ahirette ise Sıddıklar, şe¬hitler, Salihlerle beraber olursun.

Rivayete göre, Cebrail (a.s), Nuh (a.s)’a: “Ey peygamberlerin en uzun ömürlüsü, dünyayı nasıl buldun?” diye sormuş. Nuh (a.s) da: “Birinden girip diğerinden çıktığım iki kapılı bir han gibi buldum” demiştir.

Hz. Mevlana(k.s)Mesnevisinde:“Bu dünya bir ağaç gibidir. Biz de bu âlemin yarı ham, yan olmuş meyveleri gibiyiz. Ham meyveler dala iyice yapışır. Oradan kolay kolay kopmazlar. Çünkü ham meyve, köşke, saraya lâyık de¬ğildir.

Bu dünyadan başka hayat tanımayanlar ham meyve gibi, dünyadan ayrılmak istemezler. Çünkü Allah'ın hu¬zuruna, sultanın sarayına, cennete çıkacak ne yüzleri, ne de olgunlukları vardır. Allah (c.c),insana cennete ehil hale gelecek imkânı ve¬rir. Hatta her şey onu cennete sevk eder. Ermesini, olması¬nı destekler. Rüştlerini isbat edip şaşırmayanların yolu cennete çıkar.”

Şeyh Hamid-i Veli(k.s), diğer adıyla Somuncu Baha'nın bir talebesi tarlasını ikiye bölmüş, yarısını kendi için, ya¬nsını da şeyhi adına ekmektedir. Ne var ki, kendi hissesine düşen kısımda bolca mah¬sul var, ama şeyhine ait kısımda hiç mi, hiç mahsul yok!. Tarla bomboş, otlar istila etmiş şeyhin hissesini. İşte bu durumu şaşkınlık içinde seyrederken şeyhi çıkagelir. Merakla sorar: Benim hisseme düşen kısım hangisidir?

Talebe mahcup ve müteessir.. Utancından şeyhin tarlasını değil de kendi hissesini göstererek der ki: Efendimiz, işte şu mahsulü bol olan kısımdır si¬zinki!

Somuncu Baba bakar, çevre kuru, sadece kendininki bol mahsulde. Sevinmek yerine düşünceye dalar. Neden sonra derin bir teessür nefesi alır ve der ki: Bu bol mahsul, bizim hayrımıza alâmet değil¬dir. Belki günah tohumlarımızın dünyada mahsul ver¬mesine işarettir. Nasibimizi dünyada almışa benzeriz, ahiretimizebir şey kalmamış gibidir. Bu açıdan bir nefis muhasebesine ne dersiniz?

İşi yolunda, kazancı yerinde olanlar! Bu rahatlık ve bolluğun yükleyeceği mükellefiyetler, mesuliyetler yok mu? Bunları yerine getirip getirmediğimiz konusunun bizleri düşündürmesi gerekmez mi? Kısmetimizi dünyada alıyoruz, ahiretimizebir şey kalmıyor mu acaba, diye bir endişe bizi de titretmeli değil mi?

Aziz Kardeşlerim!

اِنَّ هٰذَا الْقُرْاٰنَ يَهْد۪ي لِلَّت۪ي هِيَ اَقْوَمُ وَيُبَشِّرُ الْمُؤْمِن۪ينَ الَّذ۪ينَ يَعْمَلُونَ الصَّالِحَاتِ اَنَّ لَهُمْ اَجْرًا كَب۪يرًاۙ ﴿9﴾

“Gerçekten bu Kur’an en doğru olan yola götürür ve iyi işler yapan müminler için büyük bir mükâfat olduğunu ve ahirete inanmayanlar için elem dolu bir azap hazırladığımızı müjdeler.”Buyurur.(İsra Suresi,10

O halde, Ey Müslüman dünyaya aldanma kendine gel. Dünyamenfaati için bir santim yükselmek için bir metre alçalma. Şeytana uyma.

Müslümanların yeniden dirilişi, yeniden cihana hâkim oluşu ve kurtuluşu için tek yol vardır. O da İslam’a dönüştür. Allah’a ve Resulüne itaattir. Dünya ile ahiret dengesini kurup, kendi öz değerlerine sahip çıkmaktır. Ebedi kurtuluşa ermek isteyen herkes, İslam’a koşmak ve hayatını İslam’a göre düzenlemek zorundadır. Çünkü İslam’ın bütün emir ve yasakları insan için, hayattır, diriliştir, emniyettir ve kurtuluştur. İnsanoğlu başıboş değildir. Dönüş Allah’a dır.

Ebubekir TANRIKULU Hoca

KadiriyyeiHalisiyyeiHayriyyenin

Hadimül Fukarası