Allah Dostlarına Evliyaya Eğri Bakma-1

Ebubekir Tanrıkulu

Diyanet İşleri Başkanlığı

Emkl.Uzmanı

        ALLAH (C.C) DOSTLARINA, EVLİYAYA EĞRİ BAKMA (1)

Elhamdulillâhi Rabbil âlemin Vessalâtü vesselâmü alâ Rasûlinâ Muhammedin ve alâ âlihî ve eshâbihi ecmeîn.

وَمَنْ اَحْسَنُ قَوْلًا مِمَّنْ دَعَآ اِلَى اللّٰهِ وَعَمِلَ صَالِحًا وَقَالَ اِنَّن۪ي مِنَ الْمُسْلِم۪ينَ ﴿33﴾

“(İnsanları) Allah'a çağıran, sâlih amel işleyen ve “Ben Müslümanlardanım” diyenden kimin sözü daha güzeldir?”(Fussilet Suresi,33.)

قُلْ اِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللّٰهَ فَاتَّبِعُون۪ي يُحْبِبْكُمُ اللّٰهُ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْۜ وَاللّٰهُ غَفُورٌ رَح۪يمٌ

“(Resûlüm!) De ki: Eğer Allah'ı seviyorsanız bana uyunuz ki Allah da sizi sevsin ve günahlarınızı bağışlasın. Allah son derece bağışlayıcı ve esirgeyicidir.”( Al-i İmrân Suresi,31.)

 Aziz Kardeşlerim!

Evliyaya eğri bakma,

Kevn ü mekân elindedir.

Mülke hüküm süren odur,

İki cihân elindedir. 

Sen ânı şöyle sanırsın,

 Sencileyin bir âdemdir.

 Evliyânın sırrı vardır,

 Gizli ayân elindedir.

Hakk, ânı bunda gönderdi,

Kullarını irşâd içün,

Kime diler imân verir,

Kahr u ihsân elindedir. 

Hakk zâtıyla sıfâtıyla,

 Tecelli eyledi onda.

 Varlığı Hakk varlığıdır,

 Emr-i Sübhân elindedir.

KAYGUSUZ eder bu ilmi;

Okudum, anladım, bildim.

Bütün âlemlerin hükmü,

Kâmil insan elindedir.(Kaygusuz Abdal)

        Bir lambanın ne hüneri var? Eğer Keban'dan şu enerji gelmemiş olsa kör kötürüm kalırız karanlıkta. Ama geldi. Bu lamba onu ışığa çevirdi. Enerji Keban'dan. İnsan-ı kâmil de bu cam, ampul mesabesinde, ama düğmeye basmadığın zaman da burayı aydınlatamazsın. "Ben illa Keban'a gideceğim" de desen, hava atarsın. Yalan konuşursun. Düğmeye bas. Yanı başındaki kâmillerden istifade et.

        "Allah'ı seviyorsanız Muhammed'e uyun"(Âl-i İmran Suresi,31)gerçeği de var. Bütünleştirici olarak bir ayet aklıma geldi. "Ey İman edenler! Allah'tan korkun ve sadıklarla beraber olun".”(Tevbe Suresi,119)

         Böyle bir tablo çiziyor Cenab-ı Hak. Bu mevzuda şunları söyleyebiliriz. Bu sadıklar, bizim anlatmaya çalıştığımız Allah sadıklarıdır.

        İşte sırrı, Hak sırrı olmuş insanlar Hakk'ın sadık kullarıdır. Onlarla beraber olursak onların kokusu bize sirayet eder. Ayeti kerimede, "İhdinas sıratelmüstakiym" buyuruluyor.... Neyi talep ediyorsunuz Cenab-ı Hakk'tan? Sırat-ı müstakıymi, değil mi? Nedir o 'sırat-ı müstakıym? İşte o sadıkların yoludur. "Gayril mağdubi aleyhim" Sapıkların yoluna değil. Sen "sapkınların yolundan" kaçtığına göre bir şey istiyorsun. Neyi istiyorsun? Allah'ın nimet verilen kullarını istiyorsun. Onlar işte bizim hakikatte ihtiyaç duyduğumuz insanlardır.

         Toplumda bu insanlar merkez olarak seçilir, ruh dünyamıza Hakk'ın muhabbetini yansıtacak bu aynalar bulunur ve üretilir, yetiştirilirse, samimi konuşuyorum, ülkemizin hiç bir problemi kalmaz. Manevi huzur gelir. Mutluluk gelir. Saadet gelir. Barış gelir. Her şey gelir. Ama bu olmazsa kavgadan vazgeçemeyiz. İşin ruhunu kavrayamayız. Bence bugün asıl ihtiyaç bu dostlara, bu arkadaşlara, insanlaradır.

         Allah bunların adetlerini bol eylesin. Bizleri de himmetlerinden, şefaatlerinden, dostluklarından arkadaşlıklarından mahrum eylemesin.

       “Haberiniz olsun ki Allah’ın velî kulları için hiçbir korku yoktur. Onlar mahzun da olacak değillerdir.” buyurmuştur. (Yunus, 62)

Tasavvufta Veli; Allah’u Zülcelâl’in, ilgi, himaye, yardım ve sevgisine mazhar olan, Allah’ın yakınlığını elde eden ermiş kimse manasına gelmektedir. Velinin iki manası vardır:

1-Fail vezninde, mübalağalı ismi fail anlamında kabul edilirse; ”Allah’a karşı kulluğunda herhangi bir eksiklik ve halel düşünülemeyen kimse ”demektir.

2-Fe’il vezninin mef’ul manasında olduğu düşünülürse “Himaye ve muhafazasını Allah’u Zülcelâl’in deruhte ettiği kişi” anlamına gelmektedir.(Firuzabadi, el kamusul Muhid,4/583.Cürcani, Ta’rifat,253.M.Zeki Pakalın, Tarihi Deyimleri ve Terimleri,3/589.Kuşeyri, sh.426-536.Tahanevi, Keşşaf,3/1528)

          Hakikat ehlinin istilahında iki manası vardır:

1-Korumasını Cenab-ı Hakk’ın devamlı olarak üstlendiği kimsedir. Onda, isyan etme, günah işlemek, aşırılık ve kendi haline bırakılma yaratılmamıştır. Nitekim Cenab-ı Hak. Kur’an-ı Kerimde:”Salih kişilerin işlerini O deruhte etmiştir. O onların koruyucusudur.”(Araf Suresi,196)buyurur.

2-Allah’a ibadet ve taat işini üstlenen, araya bir isyan girmeksizin aralıksız olarak devamlı ibadet eden kimsedir.

          Her iki şartta velayetin şartlarındandır. Nebinin masum günahsız olmasının şart olduğu gibi, velininde mahfuz hata ve günahtan korunmuş olması şarttır.

          Aziz Kardeşlerim!

         Sufiler velayeti tasavvuf yolunun aslı ve esası kabul etmişlerdir. Peygamber Efendimiz(s.a.v):”Allah’ın kulları içinde öyle kimseler vardır ki, onlar nebi ve şehid değildirler. Fakat kıyamet gününde, Cenab-ı Hakk’ın kendilerine bahşettiği lütuf ve makamlardan dolayı nebi ve şehidler onlara gıpta ederler. Bir Arabî:”Ya Resulallah, onlar kimlerdir. Haber verir misiniz? Diye sorduklarında, Resulullah(s.a.v):”Onlar, aralarında herhangi bir neseb bağı ve maddi bağ bulunmadan Allah’ın muhabbeti ve rızası için birbirlerini sevenlerdir. Vallahi onların yüzü, o gün nur gibi parlamakta ve kendileri de nurdan minberler üzerinde oturmaktadırlar. İnsanlar korktukları zaman onlar korkmazlar, insanlar üzüldükleri zaman onlar üzülmezler. Buyurdu. Ve sonra: ”Haberiniz olsun! Allah’ın velilerine asla bir korku ve hüzün yoktur. Ayetini okudu.”(Yunus Suresi,62-64.Abdurrezzak, el Musannef,11/201.İbn Hanbel, Müsned,5/343.Taberani, el-Mucemül Kebir,3/290,H.No:3433)

           Ashab-ı Kiram! Peygamber Efendimize(s.a.v):”Ya Resulallah! Allah’ın velileri kimlerdir? Diye sorunca. Efendimiz(s.a.v):Görüldüklerinde Allah’ı hatırlatan kimselerdir. Buyurdu.(Hâkim, Tirmizi, Hatmül Evliya sh.361)

           “Kendilerine bakıldığında sana Allah’ı hatırlatan kimseler öyle kimselerdir ki, onların üzerinde Allah tarafından verilmiş zahiri bir görüntü vardır. Allah’ın Celal nuru, Kibriya heybeti, vakar ünsü onları kaplamıştır. Bu durumda onlara bakan kimse Allah’ı hatırlar. Çünkü onun üzerinde melekût âleminin eser ve nurları vardır. Bunlar velilerin sıfatıdır. Kalp, bu şeylerin madeni ve yerleştiği yerdir. Yüz, kalpte olanı, bir şekilde çekip dışa yansıtır. Kalpte Allah’ın marifet nuru ve ilahi emirlere iteat ziyası hâkim olunca, bu nur, yüze etki eder, dışa yansır. Sen böyle bir yüze bakınca, sana hayır ve takvayı hatırlatır. Bu da sende iyi hal ve ilme meyli artırır. Bunlar ise sıdk ve hakka sevk eder. Böylece sende istikamet oluşur. Kamil insanın yüzünde parlayan Allah’ın nuru Hak talibine Allah’ın Celal ve Cemal’inin azametini hatırlatır. Böyle bir nuru görmek insanı nâkıs ve rezil işlerden alıkor.”(Hâkim, Tirmizi, Münavi, Feyzül Kadir,3/467-468)

         Ashab-ı Kiramdan birisi Efendimize(s.a.v):”Müminlerin en hayırlısı kimdir? Diye sorunca, Efendimiz(s.a.v)de: ”Kalbi mahmum her mümin” diye cevap verdi. Bizde kalbi mahmum ne demektir? Dedik. Efendimiz(s.a.v)de: ”Takva sahibi, tertemiz, içinde günah, zulüm, kin ve hased bulunmayan kalptir. Buyurdu.(Hâkim, Tirmizi, Hatmül Evliya,366)

         Ebu Hureyre (r.a)ın rivayetinde, Peygamber Efendimiz(s.a.v):”Herkim Benim veli kullarımdan birisine düşmanlık ederse, Ben ona harp açarım. Kulum kendisine farz kıldığım şeylerden daha sevimli bir şeyle Bana yaklaşmamıştır. Kulum Bana devamlı nafile ibadetleri ile yaklaşır. Bunun sonucunda Ben onu severim. Bir kere onu sevdim mi, Ben onun işiten kulağı, gören gözü, tutan eli ve yürüyen ayağı olurum. Eğer Benden bir şey isterse onu verir, Bana sığınırsa muhakkak onu himaye ederim, korurum…..”(Buhari, Rikak,38.İbn Hanbel, Müsned,4/256.İbn Mace, Fiten,16)

         Bu kudsi hadiste geçen veliyullah tabiri, Allah’ı bilen, ibadetlerine eksiksiz muntazam ve ihlâsla devam eden kimse kastedilmiştir.

        Veliyyullah, takva ve taatle Allah’u Zülcelâl’in dostluğuna talip olduğu için, Allah’da onu muhafaza ve ona yardımını garanti ederek dostluğa kabul eder. Allah’u Zülcelâl’in sünnetine göre, Allah’ın düşmanının düşmanı dost, düşmanın dostu da düşmandır. Öyleyse, Veliyyullahın düşmanı Allah’ın da düşmanıdır. Bu durumda Veliyyullaha düşmanlık eden ona harp açmış gibi olur. Ona harp açanda sanki Allah’a harp açmış gibi olur. Bu kudsi hadiste geçen veliyullah tabiri, Allah’ı bilen, ibadetlerine eksiksiz muntazam ve ihlâsla devam eden kimse kastedilmiştir.

       Veliyyullah, takva ve taatle Allah’u Zülcelâl’in dostluğuna talip olduğu için, Allah’da onu muhafaza ve ona yardımını garanti ederek dostluğa kabul eder. Allah’u Zülcelâl’in sünnetine göre, Allah’ın düşmanının düşmanı dost, düşmanın dostu da düşmandır. Öyleyse, Veliyyullahın düşmanı Allah’ın da düşmanıdır. Bu durumda Veliyyullaha düşmanlık eden ona harp açmış gibi olur. Ona harp açanda sanki Allah’a harp açmış gibi olur.

       Kulun Allah’a yaklaşması ile ilgili olarak Ebu’l-Kasım el-Kuşeyri(k.s) derki:”Kulun Allah’a yakınlığı önce imanı ile sonra ihsanı ile vukua gelir. Allah’ın kuluna yakınlığı dünyada ona lütfedeceği irfan ile ahirettede, Rıdvan ile vukua gelir. Bu ikisi arasında Allah’ın çeşitli nimetleri, ikramları ayrıca tecelli eder.

       Kulun Hakk’a yakınlığı halktan uzaklığı ile kemalini bulur. Allah’ın ilim ve kudretiyle yakınlığı bütün insanlara şamildir. Lütuf ve nusretiyle yakınlığı ise havassa mahsustur. Ünsiyetiyle yakınlığı ise, velilere hastır.”

       Hadisin zahiri, Allah’ın kula olan sevgisinin farz ibadetlerden sonra, nafile ibadetlere devamı ile tahakkuk edeceği ifade edilmektedir.

        Ebu Ümame (r.a)rivayet ettiği bir hadisi şerifte, Efendimiz (s.a.v):”Ademoğlu!Sen,Benim yanımda olana, sana farz kıldıklarımı eda etmedikçe ulaşamazsın.? ” Müslimin rivayetinde de: ”Bakın araştırın, kulumun, farzdaki eksikliğini tamamlayacak nafile ibadeti varmı?” buyurur.

        Nafilelerle Allah’a yaklaşmaktan murad, öncelikle farzları mükemmel yapmaktır. Farzları ihlal ve ihmal etmek değildir.

Hadiste açıklama gerektiren bir husus, Allah’u Zülcelâl’in, kulun, kulağı, gözü, eli, ayağı, kalbi v.s. olması meselesidir?

         Bu bir temsildir. Zahiri murad değildir. Benim emrimi tercihte Ben onun gözü ve kulağı oldum. O taatimi sever, Bana hizmeti tercih eder. Tıpkı bu, organlarını sevdiği gibi. O kulum her şeyi ile Benimle meşguldür. Beni razı etmeyecek şeye kulak vermez. Gözüyle de sadece emrettiğime bakar. Ben, ona gözüyle ve kulağıyla ulaşacağı maksatlar kılarım. Ben, ona düşmanına karşı yardımda, tıpkı, gözü, kulağı, eli, ayağı gibi olurum. Ben, işittiği kulağı koruyucusu olurumda, dinlenmesi helal olmayan şeyi dinlemez, gözünü ve diğer organlarını da öyle korurum.

          Allah’ın kulunu sevmesi halinde, hoşlanmayacağı şeyden kulu nefret ettirerek onu yapmasına mani olur.

         Velayet;(evliyalık)da Bâtıni ve zahiri olmak üzere ikiye ayrılır:

1-Bâtıni velayet: Seyyidi kâinat Hz.Muhammed Mustafa (s.a.v)nın velayetidir. Buna; ”Velayet-i Muhammediye-i Külliye-i Batına ”denir.

2-Zahiri velayet: Beşeriyetin mazhariyetine göredir. İnsanlığın tahammülü ile vücud bulmuştur. Bir kısmı umumi, bir kısmı ise hususidir.

        Umumi olan, bütün enbiyanın, evliyanın ve tevhid ehlinin velayetidir.

        Hususi olan ise, Hz.Muhammed Mustafa(s.a.v)ya ve onda fani olan kutuplara mahsustur.

        Bir velayet hangi mertebede vaki oluyorsa, o mertebeye göre isim alır. O mertebe ve makamlardan süzülen bir veli ise o nisbette Hakk’a tekarüb eder. Velayet-i Hassa-i Muhammediye”tahakkuk edinceye kadar süzülür. Üçler, yediler, kırklar gibi. Bazı veliler buna mazhardır.

        Velayet, velinin sıfatıdır. İki türlü velayet vardır:

1-Velayeti Amme,

2-Velayeti Hassa,

        Velayeti Amme: İslam şeriatının farz ve vacip derecesindeki emirlerini eda etmek için çabalama ve gayret gösterme haline denir. Bunu yapmak her mükellef mümin için zaruri bir görevdir. Bu yüzden bu gayret içindeki bütün müminler bunun kapsamına girer. Cenab-ı Hak: ”Allah inananların dostudur. Zira onları karanlıklardan kurtarıp, aydınlığa çıkarır.”(Bakara Suresi,257)buyurur.

       Velayeti Hassa: Süluk erbabına ait olan velayettir. Bu kulun Hakk’da fenasından ve Hakk’la bekasından ibaret bir haldir. Farz ve vacip amellerde ileri gitmekle birlikte, Kur’an’ın zikir ve tefekkür konusundaki emirlerine sarılarak, ayakta, oturarak ve yanları üzere yattıklarında bile zikir ve fikir uyanıklığına ermiş, murakabeden gafil olmayan, bütün ibadetlerinde “ihsan” denilen Allah’ı görüyormuşçasına kulluk şuuruna ulaşmış kişilerin halidir. Kurb ve huzur hali bu makamdadır.

       Sâlik, dinde kemalin zirvesine ermeye can atan kimsedir. İmam Şevkani, velayetullah adlı eserinde, velayete açılan yolun şartlarını şöyle sıralar:

1-Sağlam bir inanç ve teslimiyet.

2-Farzları yerine getirip, yasaklardan sakınmak. Emir ve yasaklar, zahir ve batın olmak üzere iki türlüdür. Zahiri emirler; Namaz, Oruç, Zekât, Hac ve benzerleri. Zahiri yasaklar; İçki, Kumar, Zina v.s.

Bâtıni farz ve emirler ise; İhlâs, sıdk, emanet, tevbe ve sabır. Bâtıni ve manevi yasaklar ise; Riya, su-i zan, gıybet, nemime, türü şeylerdir.(Velayetullah vet-tarik ileyha,(Nesr İbrahim Hilal, Kahire, sh.350-405)

3-Farzların edasından sonra nafilelere devam, kulu Hakk’a yaklaştırır. Nitekim bir hadisi kutside: ”Kulum Bana nafilelerle yaklaşır. Hatta Ben onun gören gözü, tutan eli, işiten kulağı, yürüyen ayağı olurum. Buyrulur.(Buhari, Rikak,38)

          Nafile, farz ve vacip ibadetlerin, farz ve vacip ölçüsünden fazla yapılması demektir. Nafileler; Namaz, oruç, zekât, hac, zikir, salatu selam ve tesbih türü ibadetlerdir.

Velayetin şartı: Kur’an ve Sünneti muhafazadır. Velayet dünya dada ahirette de aralıksız devam eder. Velayet insanı kâmilin makamıdır. İnsan-ı kâmil bi’l asale Peygamber Efendimiz(s.a.v),bi’l vekale peygamberler ve onların varisleridir.

         VELİNİN ALAMETLERİ

1-Kalbin nefret, aldatma, hainlik, hased, kin, kibir, hırs, aç gözlülük, hilekârlık, nifak, riya ve benzer kötü hasletlerden salim olmasıdır.

Bu kötü hasletler ancak, dünyaya rağbet eden, bağlanan ve dünya için iki büklüm olan kişilerin kalplerinde bulunur.

2-Hem meclislerde hemde halvet halinde Allah’dan başkasını zikretmezler, ancak Onun yaptıklarını tefekkür ederler, sadece Onun ihsanının çeşitliliğine nimetlendirişinin büyüklüğüne, nimetlerinin güzelliğine bakarlar. Ancak Allah için amel ederler. Allah’tan başkasından korkmazlar.

          VELİNİN SIFATLARI

1-Rahmet, acıma, elemleri hisseden her canlıya rikkat-i kalp (kalp inceliği)sahibi olmasıdır.

2-Evliyaullahın ve Allah’ın ihlâslı kullarını diğer insanlardan ayıran en değerli sıfatlardan biriside, meleklerin hakikatini ve onların nasıl ilham ettiklerini bilmeleridir.

        Evliyaullahın en üstünleri, nebiler, nebilerin en üstün olanları resuller, resullerin en üstün olanları ulül-azm olanlardır. Bunlarda; Hz.Nuh (a.s),Hz.İbrahim (a.s),Hz.Musa (a.s),Hz.İsa (a.s) ve Hatemül Enbiya Hz.Muhammed Mustafa (s.a.v)dir. Peygamberler masumdur, veliler ise mahfuzdur. Korunmuş olduklarından günahda israr etmezler.

        Hz.Muhammed Mustafa (s.a.v)ya uymadan, bir velinin kişiyi Allah’a ulaştıracağına inanan kimse, şeytanın dostlarından bir kâfirdir.

        Evliyaullah, muttaki müminler olduğuna göre, kul imanı ve takvası nispetinde Allah’ın dostudur. Kimin imanı ve takvası kâmil olursa, Allah’a dostluğu kâmil olur.

       Evliyaullah ittifak etmişlerdir ki, bir kimse havada uçsa, suyun üzerinde yürüse de Hz.Muhammed Mustafa’ya(s.a.v) uyup uymadığına, emrini tutup tutmadığına, nehyinden kaçınıp kaçınmadığına bakmadıkça onun bu durumuna aldanılmaz. Peygambere, İslam’a uyuyorsa geçerlidir. Aksi takdirde, bir takım harika işleri Yahudi, Hristiyan, kâfir, müşriklerde yapabilmektedir.

Allah dostları Kur’an’ın ve Sünnetin dışına çıkamazlar. Onlar Allah’ı, Allah’u Zülcelâl’de onları sever.

        Veliye, peygamberini takip etmek suretiyle ardından hitap edilir. Nebiye ise bir takip etme olmaksızın önünden hitab edilir.

Veliye peygamberinin perdesi ardından hitab edilir. Nebi ve Resule perde ve başka bir nebi vasıtası olmaksızın hitab edilir.

Enbiyanın muhatab olduğu şey müşahede, evliyanın muhatap olduğu şey ise gayb dır.

       Evliyanın dört makamı vardır:

1-Hilafet-i Nübüvvet makamı,

2-Hilafet-i Risalet makamı,

3-Hilafet-i Ulü-l Azm olan, (Hz.Nuh(a.s), Hz.İbrahim (a.s), Hz.Musa (a.s), Hz.İsa (a.s), Hz.Muhammed Mustafa(s.a.v) makamı,

4-Hilafet-i Ulü’l İstifa makamı.(Seçilmiş olan Hz.Muhammed Mustafa(s.a.v)ya Hilafet makamı)

       Hilafet-i Nübüvvet Makamı, âlimlerin,

       Hilafet-i Risalet Makamı, abdalların,

       Hilafet-i Ulül-Azm Makamı, Evtadın,

       Hilafet-i Ulü’l İstifa Makamı, Kutupların makamıdır.

Velilerin bir kısmı bu makamlardan birinde bulunurlar. Bu velayet, Resulullah(s.a.v)den beri kıyamete kadar devam edecektir.

Cenab-ı Hak, kimine aşk, kimine muhabbet, kimine de “El Fakru fahri” sırrına mazhar kılmıştır.(Keşfül Hafa, c.2 sh.87) “Fakirliğimle öğünürüm” hadisi şerifinde bahsedilen fakirlik, normal anladığımız mana da, parası olmayan elbisesi olmayan fakir demek değildir. Ruhum, bedenim, ilmim, malım ve bütün her şeyim sahibimindir. Hiçbir şeye de sahip değilim. Fakirliğimle de iftihar ederim ”demektir.

          Biz Allah’u Zülcelâl’in nimetlerini benimsediğimiz için bu ihsanı ilahiyi bilmiyoruz. Farzı muhal ki, ruhu çektiği zaman neyin kalır? Hiç.

        Mühim olan aldığı zaman bunları bilmek değil, almadan bilmek, vereni tanımak. İşte en üstünü budur.

Peygamberin mucizeyi açık olarak göstermesi ve onunla meydan okuması vaciptir. Velininde kerametini gizlemesi vaciptir. Ancak Allah gösterirse gösterebilir. O takdirde de Allah, katında sabit olanı gösterir.

         Mucizeler peygamberlerin davalarında doğru olduklarının delilidir.Mucizenin sahibi onun mucize olduğunu kesin olarak bilir. Veli, elindekinin keramet mi, istidrac mı olduğunu bilemez.

Mucizenin sahibi, şeriat hususunda tasarrufta bulunur. Allah’ın emriyle şeriatın yasakladığı veya kabul ettiği hususların düzenlenmesinde söz söyler ve yapar.

        Keramet sahibi için ise, bu konuda teslim olma ve hükümleri kabul etme dışında bir yol yoktur. Çünkü velinin kerameti hiçbir şekilde peygamberin şeriatının hükmüne aykırı olamaz.

Cenab-ı Hak, velilerin nefislerini terbiye etmek, güzelleştirmek ve onlara ihsanını artırmak için onların ellerinden kerametler gösterir. Ancak onlarla peygamberler arasında fark vardır. Peygamberlere mucize, davetleri hakkında onunla huccet getirmeleri Allah’u Teâlâ’ya delalet etmesi ve Onun vahdaniyetini, birliğini ikrar için verilir.

        Velilere ise keramet, tıpkı Hz.İbrahim(a.s)ın rahatlaması için kendisine harikuladelikler verilmesi gibi, onları rahatlatmak için verilir.(Luma,394)

        Keramet, kevni ve hakiki olmak üzere ikiye ayrılır.

1-Kevni keramet: Olağan dışı bir takım şeylerdir. Havada uçmak, denizde yürümek,  gönülden geçeni bilmek gibi.

2-Hakiki keramet ise: İlim, marifet ve ahlakla ilgili olağan üstü bir takım meziyetlere mazhariyettir. Müridlerin hallerini iyi yönde geliştirmek, hikmet ve bilgisiyle, iffet ve mehabetiyle etkili olup insanlardaki kötü huyları giderip iyi huylar kazandırmaktır. Bu tür kerametlere ilmi ve manevi kerametlerde denir.

          Sufilerin itibar ettiği keramet bu türdendir. Halkın itibar ettiği ise kevni keramettir. Halk şeyhinde veya velilerde bu tür keramet görmek ister. Sufiler ise bunun mekri ilahi olabileceğini söylerler.

Peygamber Efendimiz(s.a.v)de: “Müminin ferasetinden korkunuz. Çünkü o Aziz ve Celil olan Allah’ın nuru ile bakar. Buyurur.(Münavi)

Keramet, o velinin tabi olduğu peygamber içinde bir mucize sayılır. Zira o keramet, peygambere uymasının bir mükâfatı olarak kendisine bahşedilmiştir.

          Keramet, veli olmanın şartı değildir. Peygamberlere mucize göstermek vacip olduğu gibi, Evliyaullaha da kerametlerini gizlemek vaciptir.

         Allah dostlarını keşif ve kerametleri ile takdir etmek doğru değildir. Bir velide hiç keramet görülmeyebilir de.

         Cenab-ı Hakk’ın veli kulları dört guruptur.

1-Hem kendileri, hemde halk tarafından bilinen evliyalar. Cenab-ı Hak onlara velayet makamını son noktasını ihsan etmiş ve kendilerine marifetini vermiştir. Halkı irşadla görevlidirler. Bunlara Ahasül Havas denir.

2-Veli olduklarını kendileri ve halk bilmez, yalnız Allah bilir. Bunlar, Cenab-ı Hakk’ın: “Velilerim Benim bilgim altındadır. Onları Benden başka kimse bilmez”. Buyurduğu kimselerdir. Bunlara “Has ”kullar denir. Abdurahman Cami, Nefahatül Üns sh.45.Gümüşhanevi, Camiul Usul, sh.50.İsmail Hakkı Bursevi, Temamül Feyz, sh.118)

3-Kendileri bilir halk bilmez. Âlimler ve abdallar bu gurubun içindedir.300 kişidir. Yeryüzünde bunlardan biri eksilirse, geride kalanlar, Salih müminlerden birini onun yerine getirirler. Halk onların kim olduğunu bilmeden üçler, yediler, kırklar der.

4-Halk bilir kendileri bilmez. Velilikleri halka açık kendilerine gizli olanlardır.(Eşrefoğlu Rumi, Müzekkin Nüfus sh.300)

Allah dostları, hadis-i şerifte ifâde buyurulduğu gibi: "Yüzlerine bakanlara Allah’ı hatırlatan"(İbnMâce,Zühd4 )ricâlullahdır. Yüzü nûrâni, sözü Rabbânî, sohbeti Rahmânî insanlardır. Yüzündeki nûrâniyet görenlere ve seyredenlere sekînet, huzur hâli ve pozitif enerji verir. Yüzlerindeki tebessüm Allah Rasûlü’nün yüzünden eksik etmediği hüzn ile beşaretin karışımından ortaya çıkan, derinlik veren aydınlık bir tebessümdür.

          Allah dostları, muhabbet ve mehâbet timsâli insanlardır: “Ölmeden evvel ölmek”(.Keşfü’l-hafâ, II,2669noluhadis) sırrına ermiş vâsıl-ı kâmillerdir. Azîmeti ruhsata, takvâyı fetvâya tercih eden, zâhir ve bâtını ma'mûr bahtiyarlardır.

Allah dostları, Hakk'ta fâni olmuş, "Allah'ın ve Rasûlullah’ın ahlâkıyla ahlâklanmış" örnek şahsiyetlerdir. Çünkü onlar: "İnsanlar için çıkarılmış en hayırlı"(Al-iİmrân Suresi,110) bir zümredir.

Ebubekir TANRIKULU Hoca

Kadiriyye-i Halisiyye-i Hayriyyenin

Hadimül Fukarası